Ngày 14 tháng 4, thành viên Hội đồng Quản trị Fed - ông Waller trong một bài phát biểu đã thừa nhận hiếm hoi rằng chính sách thuế quan của chính quyền Trump có thể buộc Fed phải thực hiện các biện pháp giảm lãi suất mặc dù lạm phát chưa thấy rõ xu hướng giảm, để đối phó với nguy cơ suy thoái kinh tế có thể xảy ra. Những phát biểu này đã thu hút sự chú ý rộng rãi của thị trường, bởi điều này có nghĩa là khung chính sách truyền thống của Fed - “lạm phát không giảm, lãi suất không giảm” có thể sẽ bị phá vỡ.
Ông Waller cho biết, tình hình hiện tại mà các nhà hoạch định chính sách đang đối mặt rất phức tạp, có thể dẫn đến tình huống “tiến thoái lưỡng nan”. Ông mô tả hai con đường chính sách có thể có: nếu toàn bộ thuế quan được áp đặt, nền kinh tế Mỹ có thể rơi vào tình trạng “gần như đình trệ”, tỷ lệ thất nghiệp có thể tăng vọt lên 5%, trong trường hợp này, ngay cả khi lạm phát vẫn cao, Fed cũng sẽ buộc phải giảm lãi suất để ngăn chặn sự suy giảm kinh tế thêm. Ngược lại, nếu tác động của thuế chỉ giới hạn trong khoảng 10%, tăng trưởng kinh tế sẽ chỉ chậm lại một cách vừa phải, Fed có thể giảm lãi suất vào nửa cuối năm như kế hoạch.
Ông Waller nhấn mạnh rằng đây là thách thức lớn nhất đối với nền kinh tế Mỹ trong hàng thập kỷ qua, mô tả các nhà hoạch định chính sách đang đối mặt với "con voi trong phòng" - tức là việc đưa ra quyết định khó khăn giữa áp lực lạm phát và rủi ro suy thoái. Ông nhấn mạnh, nếu nguy cơ suy thoái trở nên rõ rệt hơn, ông sẽ ủng hộ việc giảm lãi suất sớm hơn dự kiến, ngay cả khi lạm phát chưa đạt mục tiêu 2%, ông cũng có thể ủng hộ việc giảm mạnh lãi suất.
Những phát biểu này hoàn toàn đảo ngược nhận thức thị trường trước đây. Dưới hoàn cảnh thông thường, Fed vẫn kiên trì tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát, thay vì thực hiện chính sách nới lỏng khi lạm phát cao. Phát biểu của ông Waller ngụ ý rằng Fed có thể thay đổi hướng chính sách để đối phó với cú sốc kinh tế mà thuế quan có thể mang lại. Nếu tác động của thuế nhỏ, Fed vẫn có khả năng cắt giảm lãi suất ba lần vào nửa cuối năm theo kế hoạch ban đầu.
Hiện tại, lãi suất của Fed nằm trong khoảng từ 4.25%-4.5%, lời phát biểu của ông Waller đã ngụ ý rằng cân bằng chính sách có thể bắt đầu thay đổi. Các nhà phân tích cho rằng, nếu Fed áp dụng chính sách "ưu tiên suy thoái trước lạm phát", điều này có thể dẫn đến việc đồng đô la Mỹ giảm giá và giá vàng tăng. Bên cạnh đó, ông Waller đã đề cập rằng tình hình kinh tế hiện tại khiến các nhà hoạch định chính sách khó có thể đưa ra dự báo rõ ràng, điều này cũng cho thấy sự biến động của thị trường có thể gia tăng.
Tóm lại, phát biểu của ông Waller chắc chắn đã làm thị trường rúng động. Các nhà đầu tư cần theo dõi chặt chẽ hai biến số quan trọng: quy mô cuối cùng của chính sách thuế quan chính quyền Trump và động thái của Fed tại cuộc họp FOMC vào tháng 6. Bất kỳ thay đổi nào liên quan đều có thể dẫn đến sự biến động dữ dội của thị trường và thậm chí chuyển hướng lớn trong chính sách tiền tệ toàn cầu.
