Đe dọa thuế quan của Trump gây tranh cãi, thương mại Mỹ-Trung lại có biến động
Vào ngày 25 tháng 11 theo giờ địa phương, tổng thống đắc cử của Mỹ, ông Trump, đã tuyên bố sẽ áp thuế 25% đối với tất cả hàng hóa từ Mexico và Canada, và 10% đối với hàng hóa Trung Quốc ngay trong ngày nhậm chức. Ông viện lý do "lo ngại di cư bất hợp pháp và ma túy tràn vào Mỹ". Tuyên bố này đã gây nên tranh cãi rộng rãi, Trung Quốc rõ ràng cho biết sẽ không chấp nhận điều đó và bác bỏ cáo buộc rằng "Trung Quốc cho phép tiền chất hóa học fentanyl tràn vào Mỹ", cho rằng đó hoàn toàn xa rời thực tế.
Bài học lịch sử từ cuộc chiến thuế quan: Khó lay chuyển mối quan hệ thương mại Mỹ-Trung
Trong hai nhiệm kỳ tổng thống Mỹ trước, thuế quan được sử dụng thường xuyên như một vũ khí thương mại, áp đặt nhiều lần thuế cao đối với Trung Quốc. Tuy nhiên, dữ liệu cho thấy chiến lược này không đạt hiệu quả. Từ năm 2018 đến 2023, quy mô thương mại song phương Mỹ-Trung không chỉ không thu hẹp đáng kể mà còn đạt mức cao kỷ lục 759,4 tỷ USD vào năm 2022. Trong 10 tháng đầu năm nay, kim ngạch thương mại Mỹ-Trung đã đạt 564,174 tỷ USD, tăng trưởng 2,8% so với cùng kỳ năm trước.
Dù Trung Quốc không còn là đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ nhưng thuế quan gia tăng không thể đạt được mục tiêu "cắt đứt" của Mỹ, cũng như không thể làm suy yếu lợi thế chuỗi công nghiệp chính của Trung Quốc. Trung Quốc vẫn là trung tâm sản xuất quan trọng nhất thế giới và là điểm nút chuỗi cung ứng, sở hữu hệ thống công nghiệp hoàn chỉnh nhất thế giới, và là đối tác thương mại chính của trên 150 quốc gia. Dữ liệu cho thấy tổng kim ngạch thương mại hàng hóa của Trung Quốc đứng nhất toàn cầu, thu hút đầu tư nước ngoài và đầu tư ra nước ngoài đều lâu dài nằm trong hàng đầu thế giới.
Thương mại toàn cầu và hiện tượng phản tác dụng đối với Mỹ
Phân tích chỉ ra rằng, nếu chính sách thuế quan của Trump được thực hiện, sẽ có tác động nghiêm trọng đến hệ thống thương mại toàn cầu. Ngày càng nhiều tiếng nói trong nước Mỹ nhận ra rằng không thể loại trừ vai trò quan trọng của sản xuất Trung Quốc trong chuỗi cung ứng toàn cầu bằng cách vũ khí hóa thuế quan hoặc cố gắng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Đặc biệt trong bối cảnh kinh tế Trung Quốc đạt gần 20 nghìn tỷ USD, hệ thống công nghiệp mạnh mẽ và sức bền tốt, ý tưởng "tách rời chuỗi" đã được chứng minh là không thực tế.
Chính vì vậy, một số quan chức Mỹ, tiêu biểu là Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen, đã thay đổi quan điểm, kêu gọi tránh "cắt đứt hoàn toàn" với Trung Quốc. Họ đề xuất thông qua đầu tư vào sản xuất trong nước và công nghệ tiên tiến, củng cố hợp tác kinh tế với các đồng minh để đạt được "giảm rủi ro và đa dạng hóa" trong mối quan hệ kinh tế với Trung Quốc.
Suy nghĩ lại chính sách: Việc giơ cao thanh thuế là một lựa chọn không hợp lý
Chủ nghĩa bảo hộ thương mại tuy có thể làm hài lòng một số cử tri trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài, sự tổn hại đối với kinh tế và sức cạnh tranh quốc tế của Mỹ là không thể bỏ qua. Các học giả đều cho rằng, không có ngành công nghiệp thực thể mạnh mẽ và môi trường kinh tế thương mại bên ngoài ổn định, Mỹ khó có thể duy trì quyền lực kinh tế của mình lâu dài. Các phản tác dụng của chính sách thuế quan đã rõ ràng, nếu muốn thực sự đạt được thịnh vượng kinh tế, Mỹ nên từ bỏ chính sách đối kháng, mở ra hợp tác thực tế với các nước trên cơ sở đôi bên cùng có lợi.
Hợp tác thực tế là con đường dẫn tới phát triển bền vững
Thời gian sẽ chứng minh, sự thịnh vượng kinh tế lâu dài của bất kỳ quốc gia nào cũng không thể thiếu hợp tác quốc tế và sự hỗ trợ lẫn nhau. Trong bối cảnh toàn cầu hóa sâu rộng ngày nay, các rào cản thương mại và chủ nghĩa đơn phương chỉ nối kết lại với chính mình. Đối với Mỹ, việc xử lý các thách thức kinh tế toàn cầu một cách hợp lý, tăng cường hợp tác trên cơ sở bình đẳng và cùng có lợi với các quốc gia, bao gồm cả Trung Quốc, chính là chìa khóa để đạt được phát triển kinh tế bền vững.
