Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây đã công bố tăng thuế 25% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Canada và Mexico. Chính sách này có hiệu lực từ ngày 4 tháng 3, gây ra phản ứng mạnh mẽ từ thị trường. Ngành nông nghiệp và bán lẻ Mỹ đồng loạt cảnh báo, động thái này sẽ làm giá nông sản và hàng tiêu dùng tăng và có thể gây tác động rộng rãi đến nền kinh tế Mỹ. Đồng thời, các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ và nhiều chính phủ khác cũng bày tỏ lo ngại về tình trạng lạm phát và sự bất ổn định trong thương mại toàn cầu mà chính sách này có thể mang lại.
Nông nghiệp và bán lẻ cảnh báo: Giá cả sắp tăng cao
Các tổ chức nông nghiệp Mỹ cảnh báo rằng, chính sách thuế mới của Trump có thể gây ảnh hưởng lớn đến ngành nông nghiệp Mỹ, đặc biệt là những người trồng ngô và đậu nành vốn đã đối mặt với áp lực chi phí cao, nay còn phải chịu thêm chi phí phân bón tăng cao và giảm xuất khẩu. Dữ liệu cho thấy, khoảng 85% phân kali của Mỹ được nhập khẩu từ Canada, và việc áp thuế đối với hàng hóa của Canada sẽ làm tăng thêm chi phí trồng trọt cho nông dân Mỹ.
Chủ tịch Liên đoàn Nông nghiệp Mỹ Zippy Duvall cho biết: "Nông dân đã lỗ trong việc trồng các cây lương thực chính trong ba năm liên tiếp, và nay thuế có thể làm tình hình trở nên tồi tệ hơn". Ngoài ra, tổ chức nông dân Mỹ Western Growers nhấn mạnh rằng, do lo ngại về thuế, một số nhà bán lẻ thực phẩm Canada đã giảm mua từ các trang trại Mỹ và chuyển sang các nhà cung cấp từ các quốc gia khác.
Ngành bán lẻ cũng bày tỏ lo ngại về chi phí gia tăng do thuế. Giám đốc điều hành Target, Brian Cornell, cho biết do phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu nông sản từ Mexico trong mùa đông, chính sách thuế có thể buộc công ty phải tăng giá trái cây và rau quả ngay trong tuần này, đặc biệt là các sản phẩm như dâu tây, bơ và chuối. Các lãnh đạo của Walmart và Costco cũng cảnh báo rằng nếu thuế không được hủy bỏ, người tiêu dùng sẽ phải đối mặt với giá tăng ở nhiều danh mục chính.
Biến động thị trường: Chứng khoán Mỹ dao động, giới doanh nghiệp phản đối rộng rãi
Chính sách thuế đã gây ra dao động mạnh mẽ trên thị trường. Vào thứ Ba địa phương, thị trường chứng khoán châu Âu và Mỹ đều giảm điểm, ba chỉ số chính của Mỹ đều đóng cửa giảm. Tuy nhiên, vào thứ Tư, Nhà Trắng công bố miễn thuế trong một tháng cho ba nhà sản xuất ô tô lớn bao gồm Ford, cho phép họ tiếp tục nhập khẩu sản phẩm ô tô từ Mexico và Canada theo Hiệp định USMCA, nhờ đó ba chỉ số chính của chứng khoán Mỹ đều tăng hơn 1% vào thứ Tư.
Tuy nhiên, lo ngại về tác động kinh tế dài hạn vẫn còn. Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang New York, William C. Dudley, cảnh báo rằng, chính sách thuế có thể làm tăng áp lực lạm phát ở Mỹ và tạo ra sự không chắc chắn đối với đầu tư doanh nghiệp và chi tiêu tiêu dùng. Ông nói: "Chúng tôi có thể sẽ thấy tác động của thuế đến lạm phát và giá cả vào cuối năm nay."
Giới doanh nghiệp Nhật Bản cho rằng chính sách thuế của Chính phủ đang chống lại hầu hết các ý kiến. Hiệp hội Các nhà xây dựng nhà ở nhận xét rằng thuế gộp đối với gỗ từ Canada sẽ làm tăng chi phí xây dựng nhà ở, ảnh hưởng đến thị trường bất động sản và khả năng mua nhà của người tiêu dùng. Ông Craig Allen, Chủ tịch Hội đồng thương mại Mỹ - Trung nhấn mạnh rằng, việc áp dụng đồng loạt thuế không chỉ tăng chi phí hoạt động cho doanh nghiệp mà còn tác động trực tiếp đến người tiêu dùng, nhà sản xuất và nông dân Mỹ.
Phản ứng toàn cầu: Nhiều quốc gia áp dụng các biện pháp đối phó
Đối mặt với chính sách thuế của Mỹ, Canada và Trung Quốc đã nhanh chóng thực hiện các biện pháp đối phó. Phía Trung Quốc tuyên bố rằng từ ngày 10 tháng 3 năm 2025, sẽ áp thuế đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Mỹ, bao gồm thịt, lúa mì, đậu nành và các sản phẩm sữa. Đồng thời, Thủ tướng Canada Justin Trudeau cũng công bố áp đặt thuế trả đũa 25% đối với các sản phẩm nhập khẩu từ Mỹ.
Canada, Mexico và Trung Quốc là các thị trường xuất khẩu chủ yếu cho nông sản Mỹ, với tổng giá trị xuất khẩu nông sản và các mặt hàng liên quan của Mỹ vào năm 2024 đạt 191 tỷ USD, ba quốc gia này chiếm gần một nửa xuất khẩu nông sản của Mỹ. Các nhà phân tích cho rằng thuế trả đũa sẽ làm giảm mạnh xuất khẩu nông sản của Mỹ, đẩy nông dân Mỹ vào tình thế kinh tế cực kỳ khó khăn hơn.
Ngoài ra, phía Liên minh châu Âu cũng bày tỏ sự không hài lòng với chính sách thuế của Mỹ. Người phát ngôn Ủy ban châu Âu, Olof Gill, ra tuyên bố, chỉ trích việc Mỹ tăng thuế đối với Canada và Mexico, đồng thời kêu gọi Mỹ xem xét lại chính sách thương mại của mình. Ông phát biểu: "Trong thời điểm mà hợp tác toàn cầu quan trọng hơn bao giờ hết, hành động này của Mỹ có thể làm gián đoạn thương mại quốc tế, gây tổn hại đến các đối tác kinh tế chính và tạo ra sự bất ổn không cần thiết."
Chính sách thuế có thể làm trầm trọng thêm khó khăn kinh tế
Chính sách thuế của chính quyền Trump đã gây ra sự phản ứng mạnh mẽ từ nội bộ ngành nông nghiệp, bán lẻ và thị trường Mỹ, đồng thời làm bùng nổ căng thẳng thương mại toàn cầu. Các nhà phân tích cho rằng nếu chính sách thuế tiếp tục, người tiêu dùng Mỹ sẽ phải đối mặt với chi phí sinh hoạt cao hơn, trong khi nông dân và các nhà sản xuất cũng sẽ chịu tác động trực tiếp. Với việc các đối tác thương mại chính toàn cầu thực hiện các biện pháp đối phó, tình trạng bất ổn của nền kinh tế Mỹ có thể tiếp tục gia tăng.
