Thương mại Mỹ-Âu vẫn có sự linh hoạt
Tại một phiên điều trần gần đây của Nghị viện Châu Âu, Tổng Giám đốc Cục Thương mại của Ủy ban Châu Âu, Sabine Weyand, cho biết việc Hoa Kỳ áp thuế 15% lên hàng nhập khẩu từ EU không chặn đứng dòng chảy hàng hóa xuyên Đại Tây Dương. Weyand nhấn mạnh rằng, dù việc tăng thuế thực sự đẩy giá của một số mặt hàng tăng cao, nhưng quan hệ thương mại tổng thể vẫn vận hành trôi chảy.
Bà chỉ ra rằng, cái gọi là "điểm tới hạn" chưa đến - tức là mức thuế đủ cao để cắt đứt thương mại. Ở mức hiện tại, dòng chảy hàng hóa giữa Mỹ và EU vẫn vững chắc, đặc biệt là trong các lĩnh vực cốt lõi như máy móc, dược phẩm và thiết bị công nghệ cao, vẫn đang thể hiện xu hướng tăng trưởng.
Bối cảnh thỏa hiệp trong khuôn khổ thỏa thuận
Vào cuối tháng 7 năm nay, EU và chính phủ Trump đã đạt được thỏa thuận khung, hợp nhất thuế suất chung 10% trước đây với thuế suất tối huệ quốc 4,8%, chuyển thành thuế suất 15% đối với tất cả các hàng hóa EU. Mô hình này trong các cuộc đàm phán được coi là kết quả của việc "tìm lấy phương án thứ hai". Weyand nhắc nhở các nghị sĩ rằng, mặc dù sắp xếp này không lý tưởng, nhưng so với đe dọa tăng thuế 30% từ phía Trump ban đầu, đã được coi là lựa chọn thực tế.
Bà kêu gọi Nghị viện Châu Âu ủng hộ việc bãi bỏ thuế quan của EU đối với các sản phẩm công nghiệp của Mỹ, nhằm thực hiện nghĩa vụ trong thỏa thuận của hai bên và tránh rơi vào xung đột thương mại tiếp theo.
Tác động phân hóa theo ngành
Mặc dù thương mại tổng thể chưa bị ảnh hưởng nghiêm trọng, Weyand thừa nhận rằng một số ngành đang chịu áp lực lớn hơn. Nổi bật nhất là ngành ô tô, vì mức thuế áp dụng cao tới 27.5%, khả năng cạnh tranh của các công ty xe hơi châu Âu trên thị trường Mỹ đã giảm đi rõ rệt. Ngược lại, xuất khẩu dược phẩm, hàng không và thiết bị năng lượng xanh vẫn duy trì tăng trưởng, cho thấy tính linh hoạt của ngành và sự khác biệt trong nhu cầu thị trường.
Các nhà phân tích cho rằng, Mỹ không thể hoàn toàn dựa vào sản xuất trong nước để đáp ứng nhu cầu là lý do quan trọng để thương mại song phương duy trì ổn định. Điều này có nghĩa rằng hàng EU trên thị trường Mỹ vẫn có tính không thể thay thế.
Lập trường của EU và triển vọng
Weyand tại buổi điều trần cho biết EU cần đánh giá vị trí tương đối của mình trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu. Bà nhấn mạnh rằng, khả năng cạnh tranh thực sự của hàng hóa EU không chỉ phụ thuộc vào mức thuế, mà còn phụ thuộc vào so sánh với các nền kinh tế khác. Nếu Mỹ áp dụng thuế cao hơn đối với các quốc gia khác, thuế 15% của EU có thể trở thành "lợi thế" trong ý nghĩa tương đối.
Bà bổ sung: "Cốt lõi của đàm phán thương mại là cân nhắc các phương án thay thế. Trong môi trường hiện tại, chúng ta phải thừa nhận rằng, khả năng thương mại với Mỹ theo quy tắc tối huệ quốc truyền thống đã không còn tồn tại."
Phân tích và cảnh báo rủi ro
Các chuyên gia cho rằng, thỏa thuận Mỹ-Âu dù tạm thời giảm bớt tác động của thuế quan, nhưng sự bấp bênh dài hạn vẫn tồn tại. Một mặt, môi trường chính trị nội địa Mỹ phức tạp, chính sách thuế trong tương lai có thể thắt chặt trở lại; mặt khác, nội bộ EU cũng tồn tại các khác biệt, một số quốc gia thành viên lo ngại rằng khả năng cạnh tranh công nghiệp bị xâm hại.
Ngoài ra, nếu Mỹ và EU xuất hiện mâu thuẫn trong các lĩnh vực mới nổi như kinh tế số, trợ cấp xanh, thuế quan có thể lại được sử dụng làm công cụ đàm phán, gây sốc đến cân bằng hiện tại.
Kết luận
Nhìn chung, tín hiệu do các quan chức thương mại Châu Âu đưa ra cho thấy, dù quan hệ Mỹ-Âu đang trong bối cảnh căng thẳng, cơ sở thương mại xuyên Đại Tây Dương vẫn có tính linh hoạt. Thuế suất 15% thống nhất chưa kích hoạt các rào cản mang tính hệ thống, hướng đi trong tương lai sẽ phụ thuộc vào việc liệu hai bên có thể tìm thấy sự cân bằng mới giữa lợi ích chính trị và nhu cầu thị trường hay không.
