Lệnh hành chính có hiệu lực, căng thẳng thương mại Mỹ-Ấn gia tăng
Lệnh hành chính do Tổng thống Mỹ Trump ký đã chính thức có hiệu lực trong tuần này, nâng thuế nhập khẩu hàng hóa từ Ấn Độ từ 25% lên 50%. Quyết định này trực tiếp nhắm vào mối quan hệ chặt chẽ của Ấn Độ trong hợp tác năng lượng với Nga, đặc biệt là việc liên tục mua dầu thô từ Nga. Quan chức Nhà Trắng cho biết, động thái này nhằm gia tăng áp lực kinh tế buộc Nga phải ngồi vào bàn đàm phán để thúc đẩy hòa giải và chấm dứt xung đột Nga-Ukraine.
Tuy nhiên, chính sách này không chỉ làm gia tăng căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Ấn Độ mà còn tạo thêm sự bất định cho môi trường kinh tế toàn cầu. Các nhà đầu tư lo ngại rằng chính sách này có thể gây ra những phản ứng dây chuyền, khiến chi phí chuỗi cung ứng gia tăng và mối quan hệ song phương ngày càng xấu đi.
Ấn Độ phản hồi mạnh mẽ, cáo buộc đối xử không công bằng
Chính phủ Ấn Độ đã lên án mạnh mẽ hành động của Mỹ, cho rằng cái gọi là "thuế cấp hai" hoàn toàn trái với nguyên tắc thương mại tự do và thiếu tính pháp lý. Bộ Ngoại giao Ấn Độ nhấn mạnh trong tuyên bố rằng, biện pháp đơn phương của Mỹ sẽ làm hỏng quan hệ giữa hai quốc gia và không có lợi cho hợp tác toàn cầu.
Đồng thời, Ấn Độ kêu gọi các bên thúc đẩy đàm phán ngoại giao, tìm kiếm giải pháp hòa bình cho xung đột Nga-Ukraine để tránh những căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế trong nước. Các nhà phân tích lưu ý, là một trong những thị trường mới nổi lớn nhất toàn cầu, sự phụ thuộc mạnh mẽ của Ấn Độ vào dầu thô có thể khiến giá năng lượng trong nước tăng cao đáng kể nếu buộc phải giảm nhập khẩu từ Nga, từ đó làm gia tăng áp lực lạm phát.
Xét đoán chính trị sau chính sách thuế
Nhiều người cho rằng việc tăng thuế lần này không chỉ là biện pháp kinh tế mà còn mang tín hiệu chính trị rõ nét. Trump dưới sức ép từ cuộc bầu cử trong nước, hy vọng thể hiện lập trường cứng rắn đối ngoại để giành được sự ủng hộ của cử tri. Đồng thời, bằng cách gây áp lực lên Ấn Độ, Mỹ cũng gửi thông điệp cảnh báo đến các quốc gia khác rằng nên giữ khoảng cách trong chính sách đối với Nga, nếu không sẽ có thể phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt kinh tế tương tự.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng hai quốc gia Mỹ và Ấn Độ có sự hợp tác sâu rộng trong các lĩnh vực công nghệ, quốc phòng và chuỗi cung ứng, áp lực quá mức có thể làm suy yếu niềm tin chiến lược giữa họ, không tốt cho chiến lược lâu dài của Mỹ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Phản ứng dây chuyền của thị trường toàn cầu
Sau khi tin tức tăng thuế được công bố, thị trường tài chính đã biến động. Một số cổ phiếu của các công ty sản xuất và xuất khẩu liên quan đến Ấn Độ bị áp lực, giá dầu thô trên thị trường hàng hóa quốc tế đã tăng lên trong khi đó, tâm lý né tránh rủi ro gia tăng, một số vốn chuyển sang tài sản vàng và đồng đô la.
Các tổ chức thương mại toàn cầu và một số nhà kinh tế đã thể hiện sự lo ngại về động thái này. Họ cho rằng việc gia tăng căng thẳng thuế quan giữa Mỹ và Ấn Độ sẽ làm suy yếu sự ổn định thương mại toàn cầu, ảnh hưởng đến niềm tin đầu tư của các doanh nghiệp đa quốc gia.
Triển vọng và thách thức
Tương lai của tranh chấp thuế quan giữa Mỹ và Ấn Độ phụ thuộc vào ba yếu tố: thứ nhất là liệu tình hình Nga-Ukraine có thể trở nên nhẹ nhàng hơn không, thứ hai là liệu Ấn Độ có điều chỉnh cơ cấu nhập khẩu năng lượng hay không, và thứ ba là liệu Mỹ có sẵn sàng tìm thấy điểm cân bằng giữa áp lực chính trị và chi phí kinh tế không.
Hiện tại có vẻ như cả hai bên đều không muốn nhượng bộ dễ dàng. Mỹ nhấn mạnh chính sách thuế quan là công cụ chiến lược, trong khi Ấn Độ kiên định lập trường an ninh năng lượng và đối ngoại độc lập của mình. Trong bối cảnh này, quan hệ Mỹ-Ấn sẽ đối mặt với những thách thức mới, nền thương mại toàn cầu cũng có thể trở nên mong manh hơn do những trò chơi chính trị.
