Trump lại nghi ngờ tính công minh của dữ liệu việc làm
Tổng thống Mỹ Trump gần đây đã nghi ngờ nghiêm trọng về độ tin cậy của dữ liệu việc làm. Ông đăng bài trên mạng xã hội tuyên bố rằng cựu giám đốc Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), bà Erica McIntaff, đã thao túng dữ liệu việc làm một cách nhân tạo để đánh lừa công chúng. Trump cho rằng dữ liệu liên quan bị "phóng đại" trước cuộc bầu cử tổng thống và sau đó "điều chỉnh" lại khi cuộc bầu cử kết thúc, khiến việc công bố dữ liệu rơi vào tâm bão của cuộc thao túng chính trị.
Lời phát biểu này nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới truyền thông. Dữ liệu việc làm, vốn là cơ sở quan trọng cho thị trường và việc đưa ra chính sách, đang bị thách thức về độ công minh, có thể ảnh hưởng sâu rộng đến tính độc lập của các cơ quan liên bang.
Sai số lịch sử trở thành điểm tấn công của Trump
Theo Trump, bà McIntaff đã lãnh đạo một "kế hoạch sửa chữa dữ liệu phóng đại nhân tạo" trong suốt thời gian bầu cử tổng thống, tăng giả số lượng việc làm lên mức kỷ lục. Ông còn buộc tội đối phương giảm nhanh chóng gần 1 triệu chỗ làm việc sau khi ông thắng cử, cho rằng đây là một "sai sót sửa chữa có chủ ý" và gọi đây là "sai số thống kê lớn nhất trong 50 năm qua".
Mặc dù Cục Thống kê Lao động giải thích rằng điều chỉnh này bắt nguồn từ độ trễ trong mẫu khảo sát gốc và sự chỉnh sửa theo phương pháp thống kê thông thường, nhưng Trump rõ ràng không đồng ý. Ông cho biết, "Hành động thao túng dữ liệu nhân tạo này phải được phát giác, người Mỹ cần biết sự thật."
Thay đổi trong chính phủ gây chia rẽ Quốc hội
Chính quyền Trump đã ngay lập tức thay thế bà McIntaff với lý do "sửa chữa không đúng đắn". Động thái này đã gây tranh cãi rộng rãi trong Quốc hội hai đảng. Các nghị sĩ Đảng Dân chủ chỉ trích tổng thống can thiệp vào các cơ quan độc lập, phá hoại tính trung lập của hệ thống thống kê; trong khi Đảng Cộng hòa ủng hộ tổng thống, cho rằng "dữ liệu kinh tế không nên trở thành công cụ thao túng chính trị".
Bà Erica McIntaff từng làm việc tại nhiều cơ quan liên bang, có trên 20 năm kinh nghiệm về thống kê và nghiên cứu kinh tế. Chính quyền Biden đã đề cử bà làm giám đốc cục thống kê vào năm 2023, quy trình xác nhận đã nhận được sự ủng hộ từ cả hai đảng. Giờ đây, việc bà đột ngột rời chức không chỉ trở thành trọng điểm của xung đột đảng phái mà còn đặt cơ chế công bố dữ liệu lao động dưới sự soi xét kỹ lưỡng.
Cơ chế sửa đổi dữ liệu trở thành tâm điểm thảo luận
Thực tế, Cục Thống kê Lao động Mỹ từ lâu đã tiến hành sửa đổi dữ liệu việc làm ban đầu, nguyên nhân bao gồm tỷ lệ phản hồi khảo sát không cao, độ trễ của mẫu và cập nhật phân loại ngành nghề. Nhưng cơ quan này nhiều lần nhấn mạnh rằng sự sửa đổi này là thông lệ thống kê, không phải do động cơ chính trị.
Đài NBC từng chỉ ra rằng, với quy mô nền kinh tế Mỹ rộng lớn, việc thu thập dữ liệu rất phức tạp, không thể tránh khỏi tình trạng trễ và sai lệch. Trong mắt công chúng, tranh cãi lần này giống như biểu hiện của sự chính trị hóa dữ liệu trong bối cảnh đấu tranh chính trị.
Thị trường và lòng tin của người dân đối mặt với thử thách mới
Trong bối cảnh quyết định lãi suất và kiểm soát lạm phát của Cục Dự trữ Liên bang phụ thuộc nhiều vào dữ liệu việc làm, độ tin cậy của dữ liệu thống kê đã trở thành trọng tâm chú ý của thị trường. Nếu chính phủ thường xuyên thay đổi quan chức cao cấp phụ trách thống kê, hoặc thường xuyên nghi ngờ nội dung công bố, chắc chắn sẽ làm tăng thêm tính bất ổn của thị trường.
Các nhà phân tích chỉ ra rằng, nếu dữ liệu việc làm Mỹ bị coi là "sản phẩm chính trị hóa" thì có thể làm suy yếu lòng tin của các nhà đầu tư vào sự đánh giá kinh tế chính thức, thậm chí ảnh hưởng đến cơ chế phản ứng của thị trường tài chính đối với điều chỉnh chính sách.
Tính minh bạch dữ liệu cần thiết có chế độ bảo đảm
Tuyên bố mạnh mẽ của Trump lần này chắc chắn sẽ thắp sáng lại cuộc thảo luận về tính độc lập của dữ liệu. Tính khoa học và trung lập của dữ liệu thống kê là nền tảng cho sự quản lý của chính phủ hiện đại. Một khi nền tảng này bị nghi ngờ, hậu quả sẽ không chỉ dừng lại ở việc thay đổi nhân sự.
Bất kể lập trường chính trị như thế nào, làm thế nào để nâng cao tính minh bạch của hệ thống thống kê, tăng cường tính độc lập chuyên môn của cơ chế công bố đã trở thành vấn đề không thể tránh khỏi của chính phủ và nhân dân Mỹ.
