Ngân hàng Dự trữ New Zealand (RBNZ) cho biết dù tình hình phức tạp tại Trung Đông gây ra sự gián đoạn về năng lượng và chuỗi cung ứng, nhưng bà vẫn dự báo rằng nền kinh tế New Zealand sẽ bắt đầu tăng trưởng vào năm 2026. Trong cuộc phỏng vấn với Newstalk ZB, bà Breman cho biết dữ liệu tần số cao của tháng Một và tháng Hai cho thấy có dấu hiệu phục hồi trong hoạt động kinh tế; mặc dù tâm lý doanh nghiệp và người tiêu dùng trở nên cẩn trọng hơn từ tháng Ba, và dữ liệu tháng Tư có thể yếu hơn trước, nhưng nếu lệnh ngừng bắn ở Trung Đông được duy trì và giá nhiên liệu tiếp tục giảm, hoạt động doanh nghiệp vẫn có khả năng cải thiện trở lại, và thành tích kinh tế cả năm có thể không yếu như những lo ngại gần đây của thị trường.
Breman cũng nhấn mạnh rằng, ngay cả khi tình hình địa chính trị được cải thiện thêm, cú sốc lạm phát cũng sẽ không biến mất ngay lập tức. Bà chỉ ra rằng áp lực nhập khẩu này không chỉ đến từ giá dầu thô, mà còn bao gồm cả chi phí vận chuyển, đóng gói và các khâu trong chuỗi cung ứng rộng hơn, do đó lạm phát có thể vẫn tăng rõ rệt trong vài tháng tới, rồi dần dần giảm xuống. Đối với ngân hàng trung ương, điều quan trọng không phải là cú sốc giá đơn lẻ mà là liệu những áp lực chi phí này có thâm nhập vào quá trình định giá của doanh nghiệp và cơ chế hình thành lương hay không, từ đó đẩy lạm phát trung hạn lên cao.
Bối cảnh chính sách
Ngay trước khi Breman phát biểu, Ngân hàng Dự trữ New Zealand quyết định giữ nguyên lãi suất tiền mặt chính thức ở mức 2.25%, giữ nguyên như vậy lần thứ hai liên tiếp. Ngân hàng trung ương cho biết trong tuyên bố chính sách rằng kể từ khi tuyên bố chính sách tiền tệ vào tháng Hai, tình hình ở Trung Đông đã thực sự thay đổi cách phân phối rủi ro về lạm phát và tăng trưởng của New Zealand; Trong ngắn hạn, lạm phát sẽ tăng trong khi sự phục hồi kinh tế sẽ bị kìm hãm. Ủy ban cho biết việc duy trì lãi suất không thay đổi là sự cân bằng giữa “tận dụng rủi ro lạm phát trung hạn” và “tránh kìm hãm không đáng có sự phục hồi kinh tế”.
Điều này có nghĩa là trọng tâm chính sách của Ngân hàng Dự trữ New Zealand hiện đang dần chuyển từ việc hỗ trợ sự phục hồi sang cảnh giác cao hơn về sự tăng trở lại của lạm phát. Theo dữ liệu của Reuters, kể từ tháng Tám năm 2024, RBNZ đã giảm lãi suất tổng cộng 325 điểm cơ bản để đối phó với sự tăng trưởng yếu và lạm phát suy giảm; nhưng hiện nay lạm phát vẫn ở 3.1%, cao hơn mục tiêu 1% đến 3%, và ngân hàng trung ương dự kiến lạm phát sẽ tăng lên 4.2% vào quý II năm 2026. Qua tuyên bố chính thức, nếu không đảm bảo được rằng lạm phát sẽ trở về mức trung bình mục tiêu 2% trong trung hạn, ngân hàng trung ương có thể sẽ cần tăng lãi suất một cách “kiên quyết và kịp thời”.
Các cải thiện kinh tế
Theo dữ liệu đã công bố, kinh tế New Zealand đã vượt qua suy thoái nhưng mức độ tăng trưởng vẫn bị hạn chế. Reuters trích dẫn số liệu chính thức cho biết tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của New Zealand trong quý IV năm 2025 chỉ tăng 0.2% so với quý trước, thấp hơn dự báo của các nhà phân tích là 0.4% và cũng yếu hơn dự đoán của Ngân hàng Dự trữ New Zealand trước đó là 0.5%. Stats NZ cũng công bố GDP quý 12 năm 2025 chỉ tăng 0.2%, trong khi quý trước đó tăng 0.9%. Điều này cho thấy hoạt động kinh tế thực sự đang cải thiện nhưng nền tảng phục hồi vẫn chưa vững chắc và chưa đủ để hoàn toàn chống lại tác động của giá dầu, sự không chắc chắn bên ngoài và các điều kiện tài chính thắt chặt.
Phát biểu của Breman cũng phản ánh tình thế chính sách điển hình mà ngân hàng trung ương hiện đang đối mặt: một mặt, nhu cầu trong nước vẫn yếu, nền kinh tế vẫn còn công suất dư thừa, về lý thuyết có thể hạn chế việc doanh nghiệp chuyển toàn bộ chi phí cao hơn vào giá cuối chốt; mặt khác, nếu chi phí năng lượng và vận chuyển tiếp tục tăng cao, kéo theo kỳ vọng lạm phát, New Zealand có thể phải đối mặt với tình huống bất lợi là “tăng trưởng chậm lại nhưng giá cả leo thang”. Ngân hàng Dự trữ New Zealand đã cảnh báo rõ ràng trong biên bản cuộc họp chính sách tháng Tư rằng, trong những trường hợp cực đoan, lạm phát thậm chí có thể cao hơn đáng kể so với dự báo hiện tại, trong khi sản lượng có thể thấp hơn đáng kể so với dự kiến.
Phản ứng thị trường
Thị trường có xu hướng đọc phản ứng mới nhất của ngân hàng trung ương một cách thận trọng. Tin tức ngừng bắn đã thúc đẩy giá dầu quốc tế giảm và cũng nâng cao giá trị Đồng New Zealand; theo Reuters, bà Breman trong cuộc họp báo đã hạ thấp khả năng tăng lãi suất ngay lập tức, nhưng cũng thừa nhận ủy ban đã thảo luận xem có nên thắt chặt chính sách sớm hơn để giảm nguy cơ phải tăng lãi suất lớn hơn trong tương lai hay không. Sau tuyên bố này, dù lợi suất trái phiếu 10 năm của New Zealand vẫn giảm 7 điểm cơ bản xuống còn 4.673%, nhưng đã rời khỏi mức thấp nhất trong ngày, Đồng New Zealand tiếp tục đà tăng sau khi lệnh ngừng bắn, đạt tới 0.5829 USD.
Các nhà kinh tế cũng bắt đầu đánh giá lại đường hướng chính sách của New Zealand trong vài tháng tới. Theo báo cáo của Reuters, cả 32 nhà kinh tế được khảo sát trước cuộc họp tháng Tư đều dự đoán ngân hàng trung ương sẽ giữ nguyên lãi suất, nhưng với xung đột Trung Đông đẩy rủi ro lạm phát nhập khẩu cao hơn, thị trường đã giảm đột ngột những tại cược về việc giảm lãi suất tiếp theo, một số tổ chức thậm chí còn bắt đầu thảo luận về khả năng tăng lãi suất trở lại trong nửa cuối năm. Đối với bà Breman, các biến số quan trọng nhất cần theo dõi trong vài tháng tới sẽ là xu hướng giá nhiên liệu, mức độ phục hồi của chuỗi cung ứng và liệu kỳ vọng về lạm phát cao hơn của doanh nghiệp và gia đình có bắt đầu ổn định hay không.
