Kinh tế Mỹ chịu thiệt hại nghiêm trọng do chính phủ đóng cửa
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã cảnh báo hôm thứ Tư rằng tình trạng chính phủ đóng cửa đã gây ra tác động nghiêm trọng đến kinh tế, gây thiệt hại khoảng 15 tỷ USD mỗi ngày. Khi chính phủ đóng cửa bước vào tuần thứ hai, chi phí kinh tế đang tiếp tục gia tăng.
Tại cuộc họp thường niên của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới ở Washington, Bessent cho biết việc đóng cửa đang làm suy yếu niềm tin thị trường, cản trở kế hoạch đầu tư của doanh nghiệp và gây tác động chuỗi tới thị trường lao động. Ông nhấn mạnh rằng tình trạng đóng cửa không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động của các cơ quan liên bang mà còn làm giảm hoạt động kinh tế tổng thể, đặc biệt là gây trở ngại trong các lĩnh vực tăng trưởng cao như công nghệ và trí tuệ nhân tạo.
Cơn sốt đầu tư vẫn tiếp tục nhưng đối mặt với can thiệp chính sách
Bessent cho rằng đà tăng trưởng kinh tế hiện tại của Mỹ vẫn đang ổn định, đặc biệt là trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, năng lượng mới và sản xuất cao cấp, hoạt động đầu tư vẫn duy trì mạnh mẽ. Ông phát biểu: “Làn sóng đầu tư vào kinh tế Mỹ vẫn đang ở giai đoạn đầu và có tính bền vững. Tuy nhiên, việc chính phủ đóng cửa đang trở thành trở ngại cho tiến trình này.”
Ông chỉ ra rằng các doanh nghiệp và nhà đầu tư nhìn chung vẫn lạc quan về triển vọng dài hạn, tin rằng chính sách giảm thuế và các biện pháp khuyến khích công nghiệp của chính phủ Donald Trump đang giải phóng tiềm năng kinh tế. Nhưng ông cũng cảnh báo rằng nếu việc đóng cửa kéo dài, điều đó sẽ ảnh hưởng đến niềm tin này và có thể làm giảm chi tiêu vốn của doanh nghiệp trong ngắn hạn.
Bessent so sánh môi trường kinh tế hiện tại của Mỹ như “giai đoạn chuyển mình lịch sử”, tương tự như thời kỳ bành trướng đường sắt vào cuối thế kỷ 19 hoặc giai đoạn phồn thịnh internet vào những năm 1990 - “đều là những đợt sóng tăng trưởng được thúc đẩy bởi đổi mới và vốn”, nhưng cũng cần có sự ổn định chính sách làm nền tảng.
Thâm hụt tài chính được cải thiện đôi chút, chính phủ cần nhanh chóng khôi phục hoạt động
Về tình hình tài chính, Bessent cho biết thâm hụt tài chính của Mỹ trong năm tài chính 2025 dự kiến sẽ thấp hơn mức 1,833 nghìn tỷ USD của năm trước. Dù chưa tiết lộ con số cụ thể, nhưng ông dự đoán tỷ lệ thâm hụt so với GDP trong tương lai có thể giảm xuống khoảng 3%.
Theo ước tính do Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO) công bố tuần trước, thâm hụt năm tài chính 2025 dự kiến là 1,817 nghìn tỷ USD, giảm nhẹ so với năm trước. Bessent tỏ ra lạc quan về vấn đề này, cho biết tỷ lệ thâm hụt so với GDP đã chuyển từ mức "4" sang mức "5", và nếu chính phủ tái hoạt động cùng với việc siết chặt kiểm soát ngân sách, áp lực thâm hụt sẽ tiếp tục giảm bớt.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng việc đạt được viễn cảnh này phụ thuộc vào chính phủ phải nhanh chóng thoát khỏi tình trạng đóng cửa. “Nếu không có một chính phủ làm việc, mọi kế hoạch tài chính đều không thể thực hiện được.” Bessent thẳng thắn bày tỏ, sự bế tắc chính trị kéo dài đang làm suy yếu khả năng thực thi ngân sách và quản lý nợ của Bộ Tài chính.
Bất đồng chính trị trở thành nguy cơ chính
Hiện tại, Quốc hội Mỹ vẫn rơi vào thế bế tắc trong việc phân bổ ngân sách và các phương án chi tiêu của chính phủ. Sự bất đồng giữa hai đảng về mức trần chi tiêu liên bang, cải cách thuế và ngân sách an sinh xã hội đã khiến tình trạng đóng cửa kéo dài. Nhà Trắng và Bộ Tài chính đều cảnh báo rằng nếu đóng cửa kéo dài đến tháng 11, nó có thể làm GDP chịu tổn thất từ 0,3 đến 0,5 điểm phần trăm.
Các nhà kinh tế học chỉ ra rằng việc chính phủ đóng cửa không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế ngắn hạn mà còn có tác động tiêu cực lâu dài tới các dự án đầu tư công, kế hoạch nghiên cứu khoa học và dịch vụ sinh kế. Phòng Thương mại Mỹ (U.S. Chamber of Commerce) cảnh báo rằng mỗi tuần chính phủ đóng cửa sẽ dẫn đến sự chậm trễ trong chuỗi cung ứng và chi phí doanh nghiệp tăng lên.
Tiềm năng kinh tế cần được chính sách hỗ trợ để phát huy
Trong bài phát biểu của mình, Bessent kêu gọi Quốc hội nhanh chóng thỏa hiệp để khôi phục hoạt động của chính phủ. Ông nhấn mạnh rằng chính sách cải cách thuế và thuế quan của chính phủ Trump đã đặt nền móng cho sự trở lại của ngành sản xuất và đầu tư đổi mới, nhưng tiềm năng tăng trưởng này cần có sự liên tục của chính sách để được bảo đảm.
“Chúng ta đang sống trong một thời đại đầy cơ hội, nhưng việc chính phủ đóng cửa là viên đá cản trở bước chân.” Bessent nói, “Nếu Quốc hội không thể giải quyết bế tắc ngân sách, Mỹ sẽ bỏ lỡ một cơ hội tăng trưởng kinh tế lịch sử.”
