Nhật Bản triển khai gói kích thích kinh tế mới
Chính phủ Nhật Bản đang chuẩn bị thực hiện một gói kích thích kinh tế với quy mô hơn 17 nghìn tỷ yên (khoảng 110 tỷ USD) nhằm đối phó với chi phí sinh hoạt ngày càng tăng và thúc đẩy nền kinh tế trong nước. Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Katayama Mitsuki tiết lộ sau cuộc gặp với Thủ tướng Takamichi Sanae rằng kế hoạch này sẽ bao gồm nhiều biện pháp chi tiêu tài chính, dự kiến sẽ được thông qua cuối cùng tại cuộc họp nội các vào ngày 21 tháng 11.
Đây là động thái chính sách kinh tế quan trọng đầu tiên của Thủ tướng Takamichi Sanae kể từ khi nhậm chức vào tháng 10, đánh dấu chính phủ của bà xem việc mở rộng tài khóa là biện pháp cốt lõi để ổn định sinh kế và thúc đẩy nâng cấp ngành công nghiệp. Ngay từ khi nhậm chức, bà Takamichi đã cam kết "ứng phó lạm phát tích cực thông qua tài khóa" và thúc đẩy Nhật Bản đạt được đột phá trong các lĩnh vực công nghệ mới nổi như trí tuệ nhân tạo và bán dẫn.
Mục tiêu là giảm bớt áp lực sinh hoạt và ổn định tăng trưởng
Các quan chức chính phủ cho biết, một nhiệm vụ cốt lõi của kế hoạch mới là giảm tác động của giá cả cao lên tiêu dùng hộ gia đình. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Nhật Bản đã duy trì trên 2% trong nhiều tháng, giá thực phẩm và năng lượng tăng rõ rệt, khiến gánh nặng cho các hộ gia đình thu nhập trung bình và thấp càng gia tăng.
Bộ trưởng Katayama Mitsuki cho biết, chính phủ sẽ giảm bớt áp lực cho các hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ thông qua các biện pháp như phát tiền trợ cấp một lần, mở rộng trợ cấp năng lượng và kéo dài giảm thuế nhiên liệu. Ngoài ra, một số chính quyền địa phương sẽ nhận được hỗ trợ tài chính bổ sung để trợ cấp chi phí giao thông và dịch vụ công nhằm đảm bảo các chính sách mang lại hiệu quả trực tiếp đến cấp cơ sở.
Các nhà phân tích kinh tế cho rằng chính sách kích thích tài chính này có thể giúp ngăn chặn tiêu dùng trong nước suy giảm thêm, đồng thời xoa dịu sự bất mãn do lạm phát gây ra, mang lại cho chính phủ mới một thời gian đệm vừa chính trị vừa kinh tế.
Tập trung đầu tư trí tuệ nhân tạo và bán dẫn
Ngoài chi tiêu an sinh xã hội, trọng tâm chính sách của chính phủ Takamichi còn bao gồm đẩy mạnh đầu tư vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, tính toán lượng tử và sản xuất bán dẫn. Bộ phận chính sách kinh tế nội các tiết lộ, khoảng 3 nghìn tỷ yên sẽ được dành riêng cho nghiên cứu công nghệ và xây dựng hạ tầng, nhằm thu hút các doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư và hợp tác nghiên cứu tại Nhật Bản.
Nhật Bản có kế hoạch thông qua các động lực tài chính và ưu đãi thuế, hướng dẫn các tập đoàn lớn và viện nghiên cứu cùng nhau thành lập "Liên minh đổi mới thế hệ tiếp theo", nâng cao vị thế trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu. Các nhà phân tích chỉ ra rằng điều này cho thấy Nhật Bản đang cố gắng tái tạo mô hình "tăng trưởng dẫn dắt bởi chính sách công nghiệp" của thế kỷ trước, để ngành công nghiệp công nghệ cao bơm thêm động lực cho cuộc chuyển đổi kinh tế.
Phản ứng thị trường và tranh cãi về tính bền vững tài chính
Sau khi thông tin được công bố, thị trường chứng khoán Tokyo đã có phản ứng tích cực ngay từ đầu phiên giao dịch, với cổ phiếu công nghệ dẫn đầu tăng trưởng. Chỉ số Nikkei 225 đã tăng 0,4%, phản ánh kỳ vọng của các nhà đầu tư về việc chính phủ mở rộng chi tiêu. Tỷ giá đồng yên giảm nhẹ, phản ánh lo ngại của thị trường về mức nợ của Nhật Bản tăng lên.
Mặc dù thị trường chung chào đón việc kích thích tài chính, nhưng một số nhà kinh tế cảnh báo rằng quy mô nợ công của Nhật Bản đã vượt quá 260% GDP, việc chi tiêu lớn có thể làm tăng gánh nặng tài khóa. Giáo sư kinh tế Yoshida Hiroshi của Đại học Tokyo chỉ ra: “Thách thức mà Nhật Bản phải đối mặt là làm thế nào để cân bằng được kích thích ngắn hạn với tính bền vững tài chính dài hạn, đặc biệt là trong bối cảnh dân số đang già hóa và nền tảng thuế suy giảm.”
