Ảnh hưởng của việc chính phủ đóng cửa lan rộng, dữ liệu kinh tế quan trọng có thể vĩnh viễn vắng mặt
Phản ứng dây chuyền của việc chính phủ Mỹ đóng cửa đang mở rộng ra đến lĩnh vực thống kê kinh tế cốt lõi. Thư ký báo chí Nhà Trắng, bà Karoline Leavitt, đã cảnh báo vào hôm thứ Tư rằng báo cáo việc làm tháng 10 và Chỉ số Giá tiêu dùng (CPI) có thể “sẽ không bao giờ được công bố”. Bà cho biết, hệ thống thống kê liên bang đang bị gián đoạn nghiêm trọng, một phần dữ liệu thu thập có thể đã bị ngừng vĩnh viễn.
Đây là lần đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ có khả năng báo cáo lạm phát và việc làm quốc gia có thể hoàn toàn thiếu vắng. Các nhà phân tích chỉ ra, tình huống này không chỉ khiến thị trường mất đi những chỉ số quan trọng để đánh giá xu hướng kinh tế mà còn buộc các nhà hoạch định chính sách phải ra quyết định trong môi trường thiếu dữ liệu hỗ trợ.
Sự ngừng trệ trong thu thập dữ liệu có thể dẫn đến khoảng trống thông tin vĩnh viễn
Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) là cơ quan chịu trách nhiệm biên soạn CPI và dữ liệu việc làm phi nông nghiệp. Kể từ khi chính phủ đóng cửa, cơ quan này đã tạm dừng tất cả các cuộc điều tra và xử lý dữ liệu thông thường. Mặc dù một số thông tin ở cấp độ doanh nghiệp có thể được thu thập lại sau, dữ liệu về khảo sát hộ gia đình gần như không thể khôi phục.
Các chuyên gia giải thích rằng, khảo sát hộ gia đình phụ thuộc vào các cuộc phỏng vấn qua điện thoại, cần thu thập thông tin tham gia lao động trong thời gian cụ thể, và việc tái dựng mẫu dữ liệu sau đó có sai số rất lớn. Giáo sư kinh tế Đại học Chicago, Matthew Jansen, chỉ ra: “Dù chính phủ có mở cửa lại, cũng không thể hoàn toàn khôi phục mẫu lao động tháng 10, đồng nghĩa với việc dữ liệu tháng đó có thể vĩnh viễn thiếu vắng.”
Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Nhà Trắng, Kevin Hassett, trong một cuộc phỏng vấn cũng xác nhận rằng, một số cuộc khảo sát “đã không hoàn thành”, và khoảng trống dữ liệu có thể tồn tại lâu dài.
Khoảng trống dữ liệu làm tăng nguy cơ chính sách, Fed rơi vào thế "bay mù"
Tác động trực tiếp của việc thiếu dữ liệu sẽ thể hiện rõ trên phương diện hoạch định chính sách tiền tệ. Fed dự định tổ chức cuộc họp ấn định lãi suất cuối cùng của năm vào tháng 12, nhưng sự thiếu hụt các chỉ số kinh tế cốt lõi sẽ khiến cơ sở lập chính sách bị hạn chế nghiêm trọng.
Fed thường dựa vào CPI, PCE và báo cáo việc làm để đánh giá áp lực lạm phát và tình trạng sức khỏe của thị trường lao động. Nếu dữ liệu tháng 10 không có, mô hình dự báo của thị trường và lộ trình lạm phát sẽ bị lệch. Leavitt trong buổi họp báo cảnh báo: “Điều này có nghĩa là những người ra quyết định tại Fed sẽ như đang 'bay mù' trong thời điểm quan trọng, thiếu dữ liệu để điều hướng.”
Các nhà kinh tế học đều lo ngại rằng, khoảng trống dữ liệu này có thể dẫn đến sai lầm chính sách. Nếu lạm phát đã giảm đáng kể nhưng việc hạ lãi suất bị trì hoãn, sự phục hồi kinh tế có thể bị kìm hãm; nếu lạm phát vẫn kiên cố nhưng chính sách nới lỏng trước, có thể dẫn đến sự biến động mạnh trên thị trường.
Phản ứng thận trọng của thị trường, các tổ chức đầu tư tái xây dựng mô hình
Thị trường tài chính phản ứng thận trọng với sự thiếu vắng dữ liệu. Nhiều ngân hàng đầu tư tuyên bố sẽ điều chỉnh lại mô hình dự báo kinh tế. Đội ngũ kinh tế học của Goldman Sachs trong một bản ghi nhớ cho biết: “Trong điều kiện thiếu dữ liệu chính thức, thị trường sẽ dựa vào các chỉ số tần suất cao từ khu vực tư nhân như nền tảng chi trả lương, theo dõi chi tiêu bán lẻ và dữ liệu tiêu dùng tín dụng, nhưng độ tin cậy của chúng hạn chế.”
Đồng thời, sự biến động ngắn hạn trên thị trường trái phiếu cũng gia tăng. Các nhà đầu tư lo ngại rằng Fed có thể đánh giá chính sách dựa trên dữ liệu không đầy đủ, dẫn đến sự thay đổi bất thường trong đường cong lợi suất. Chỉ số đô la Mỹ cũng đã phải chịu áp lực, do nhận định của các nhà đầu tư về hướng đi của nền kinh tế trở nên mơ hồ hơn.
Cuộc khủng hoảng niềm tin vào hệ thống thống kê, chính phủ cần khôi phục tính minh bạch của dữ liệu
Các chuyên gia chỉ ra rằng, nếu dữ liệu quan trọng thiếu vắng lâu dài, sẽ làm giảm uy tín của Mỹ như một trung tâm thông tin kinh tế toàn cầu. Cựu cố vấn kinh tế Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Alan Sutherland, bình luận: “Sự đứt đoạn của dữ liệu kinh tế không chỉ ảnh hưởng đến quyết định trong nước mà còn làm lung lay lòng tin của thị trường quốc tế đối với hệ thống thống kê của Mỹ.”
Phía Nhà Trắng tuyên bố rằng, ngay khi Quốc hội thông qua ngân sách và khôi phục nguồn quỹ, Cục Thống kê Lao động sẽ ưu tiên khôi phục công việc công bố dữ liệu cốt lõi, và có thể sẽ gộp dữ liệu tháng 10 và tháng 11 để công bố. Tuy nhiên, hầu hết các tổ chức đều cho rằng, phần nào đó của thông tin đã không thể phục hồi.
Kết luận: Thách thức chính sách trong bối cảnh khoảng trống dữ liệu
Cuộc khủng hoảng thống kê do bế tắc chính trị gây ra này đã vượt lên trên các vấn đề kỹ thuật, trở thành thử thách về năng lực quản lý quốc gia. Đối với Fed, thiếu dữ liệu có nghĩa là phải dựa vào căn cứ xu hướng và mô hình dự báo, và điều này trong bối cảnh áp lực lạm phát cao và áp lực giảm lãi suất cùng tồn tại, không nghi ngờ gì làm tăng rủi ro trong quyết định.
Như Leavitt đã nói: “Khi hệ thống thống kê im lặng, toàn bộ hệ thống chính sách phải mò mẫm tiến về phía trước trong sự bất định.”
