Vào thứ Hai, tỷ giá hối đoái Rúp so với Đô la Mỹ lại một lần nữa chạm mức thấp mới trong hơn một năm. Sau khi xung đột Nga-Ukraine bùng phát vào tháng 3 năm 2022, nhờ vào việc giá năng lượng tăng vọt mà tỷ giá hối đoái Rúp tăng mạnh nhanh chóng. Nhưng trong suốt một năm qua, tỷ giá hối đoái Rúp so với Đô la Mỹ đã liên tục giảm giá một cách ổn định.
Từ đầu năm đến nay, tỷ giá hối đoái Rúp so với Đô la Mỹ và Euro đã giảm hơn 30%. Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Nga, Elvira Nabiullina, đã cho rằng sự yếu kém của Rúp là do sự sụt giảm trong thương mại ngoại hối và đổ lỗi cho tình trạng lạm phát gia tăng do chi tiêu công tăng và chi phí cao của chiến tranh gây ra tình trạng thiếu hụt lao động.
Ngân hàng Trung ương Nga trong một tuyên bố vào thứ Hai cho biết, mặc dù nhu cầu nhập khẩu tăng, nhưng do chi tiêu chính phủ tăng và việc vay mượn tăng nhanh, giá trị xuất khẩu đang đối mặt với "sự giảm giá mạnh", sự mất cân đối giữa nhập khẩu và xuất khẩu là nguyên nhân chính của việc tỷ giá Rúp liên tục giảm giá.
Vào tháng 7 năm nay, Ngân hàng Trung ương Nga đã tăng lãi suất cơ bản lên 8.5%, cao hơn dự kiến, nhằm ngăn chặn đà giảm của Rúp, nhưng dường như không mấy hiệu quả. Phó chủ tịch Ngân hàng Trung ương Nga, Alexei Zabotkin, tuần trước đã nói rằng, ngân hàng sẽ tiếp tục theo đuổi chính sách tỷ giá hối đoái nổi, cho phép nền kinh tế thích nghi hiệu quả với điều kiện bên ngoài thay đổi, và việc giảm giá Rúp sẽ không gây ra mối đe dọa nào cho sự ổn định tài chính của Nga.
Tuy nhiên, cố vấn kinh tế của chính phủ Nga, Maxim Oreshkin, đã lên án Ngân hàng Trung ương chịu trách nhiệm không thể chối cãi cho sự giảm giá của Rúp. Oreshkin trong một bài báo trên cột của Itar-Tass đã nói rằng nguyên nhân của sự giảm giá Rúp và lạm phát gia tăng là do Ngân hàng Trung ương thực hiện một chính sách tiền tệ yếu.
Trước đó, Tổng thống Nga Putin đã yêu cầu các quốc gia nhập khẩu khí đốt tự nhiên từ Nga phải thanh toán bằng Rúp theo điều khoản hợp đồng. Nhưng các quốc gia phương Tây không chỉ không tuân thủ yêu cầu của Putin mà còn đang dần giảm sự phụ thuộc vào năng lượng từ Nga như dầu mỏ, khí đốt tự nhiên và than đá.
Các tổ chức tài chính và nhà phân tích cho biết, việc Rúp giảm giá trong những tuần gần đây là do sự mất cân đối giữa nhập khẩu và xuất khẩu và dòng vốn ra nước ngoài tăng lên. Albrecht Rothacher, người đã làm việc 30 năm tại Ủy ban Châu Âu, cho biết, do ảnh hưởng của các biện pháp giới hạn giá dầu mỏ của Nga bởi phương Tây, Nga chỉ có thể xuất khẩu dầu mỏ với giá giảm, điều này tạo ra ảnh hưởng kéo dài đối với sự mất cân bằng thương mại của đất nước đó.
Dữ liệu mới nhất từ Ngân hàng Trung ương Nga cho thấy, thu nhập của các nhà xuất khẩu dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của Nga trong tháng 7 giảm từ 18 tỷ Đô la Mỹ cùng kỳ năm trước xuống còn 6.9 tỷ Đô la Mỹ (6.3 tỷ Euro). Elina Ribakova, từ Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, chỉ ra rằng nguyên nhân đằng sau sự giảm giá của Rúp là do xuất khẩu dầu mỏ và khí đốt tự nhiên giảm sút.
Ngoài việc xuất khẩu năng lượng tạo ra áp lực đối với nền kinh tế Nga và tỷ giá hối đoái của Rúp. Sự rút lui của các doanh nghiệp trong nước và nhà đầu tư nước ngoài cũng là một trong những nguyên nhân chính của việc Rúp liên tục giảm giá. Kể từ khi xung đột Nga-Ukraine bùng phát vào năm ngoái, Bloomberg ước tính rằng các công ty nước ngoài đã bán tài sản trị giá 15-20 tỷ Đô la Mỹ của Nga.
Ribakova cho biết, các biện pháp trừng phạt của phương Tây, đặc biệt là lệnh cấm của Liên minh Châu Âu về việc mua dầu mỏ và sản phẩm dầu mỏ của Nga, đang tạo ra ảnh hưởng lớn hơn, đặc biệt là đối với việc Nga ngày càng phụ thuộc vào Trung Quốc trong việc cung cấp hỗ trợ liên quan.
Rothacher nói rằng, Trung Quốc đang tận dụng giá dầu mỏ và các nguồn năng lượng khác của Nga với giá rẻ, một mặt để bổ sung cho kho dự trữ chính thức và không chính thức, mặt khác để hỗ trợ cho sự tăng trưởng kinh tế đang dần chậm lại.
Vào thứ Hai, nhà phân tích Alexei Antonov từ Alor Broker cảnh báo trong một báo cáo rằng, trước khi xảy ra sự mất cân đối trong thương mại hoặc cơ quan tiền tệ không thực hiện các biện pháp quyết đoán, tỷ giá hối đoái Rúp so với Đô la Mỹ có thể tiếp tục giảm xuống 1 Đô la Mỹ đổi được 115-120 Rúp, thậm chí là trượt xuống mức thấp nhất lịch sử khi xung đột Nga-Ukraine bùng phát.
Nhà kinh tế học Nga, Alexander Isakov, cho rằng, tại cuộc họp sắp tới vào tháng 9, Ngân hàng Trung ương sẽ cần tăng lãi suất thêm 50-100 điểm cơ bản, nhằm khuyến khích tiết kiệm trong nước, giảm nhập khẩu. Chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương rất quan trọng đối với xu hướng của tỷ giá Rúp, Isakov ước tính để ổn định tỷ giá Rúp, lãi suất chính sách cần tăng lên gần mức 10%.
