Brazil, quốc gia lớn nhất châu Mỹ Latinh nổi tiếng về nông nghiệp, lần đầu tiên chứng kiến thời điểm dầu thay thế đậu nành trở thành mặt hàng xuất khẩu lớn nhất. Theo dữ liệu mới nhất từ Bộ Thương mại Brazil, năm 2024, xuất khẩu dầu của Brazil tăng 5%, đạt 44,8 tỷ USD, vượt qua xuất khẩu đậu nành. Thay đổi này là do nhu cầu năng lượng toàn cầu tăng và giá đậu nành giảm.
Trung Quốc trở thành khách hàng dầu lớn nhất của Brazil
Dữ liệu cho thấy Trung Quốc là điểm đến xuất khẩu chính của dầu Brazil, chiếm đến 44%. Theo sau là Mỹ, Tây Ban Nha và Hà Lan. Chủ tịch điều hành Hiệp hội Thương mại Ngoại thương Brazil, ông José Augusto de Castro, cho biết giá đậu nành giảm và số lượng bán ra giảm là lý do chủ yếu khiến dầu dẫn đầu. Tuy nhiên, ông dự đoán đến năm 2025 xuất khẩu đậu nành sẽ đạt 49,5 tỷ USD, có thể giành lại ngôi vị mặt hàng xuất khẩu lớn nhất.
Sự trỗi dậy của ngành công nghiệp dầu mỏ
Dưới sự thúc đẩy của công ty dầu khí quốc gia Petrobras, Brazil đã trở thành nhà cung cấp dầu thô lớn thứ tám thế giới. Năm 2023, tổng sản lượng dầu hàng ngày của Brazil đạt khoảng 3,4 triệu thùng, tỷ trọng xuất khẩu dầu liên tục tăng. Đến năm 2027, với việc tăng sản lượng và nhu cầu nước ngoài, xuất khẩu dầu thô hàng ngày của Brazil dự kiến đạt 2,5 triệu thùng.
Sự cạnh tranh của Brazil còn nhờ vào phương pháp khai thác dầu thấp carbon. Ví dụ, cường độ carbon của các mỏ Tupi và Buzios chỉ bằng một nửa mức trung bình toàn cầu. Chủ tịch Hiệp hội Dầu khí Brazil (IBP), ông Roberto Ardenghy, cho biết, "các nhà máy lọc dầu ở châu Âu sẽ ưu tiên sản phẩm dầu phát thải thấp, và dầu Brazil có lợi thế cạnh tranh rõ rệt trong lĩnh vực này."
Bất đồng chính sách và thách thức trong tương lai
Dù ngành dầu khí Brazil có sự phát triển mạnh mẽ nhưng cũng có bất đồng chính sách tiềm ẩn rủi ro cho tương lai. Gần đây, kế hoạch thăm dò của Petrobras ở lưu vực bờ biển phía Bắc bị đình trệ do vấn đề môi trường. Bộ trưởng Môi trường Marina Silva phản đối các dự án liên quan, trong khi Tổng giám đốc Petrobras, bà Magda Chambriard cảnh báo rằng, nếu không có thăm dò mới, Brazil có thể trở lại là nước nhập khẩu dầu sau năm 2030.
Cuộc tranh cãi này phản ánh mâu thuẫn nội bộ của chính phủ Lula đối với chính sách nhiên liệu hóa thạch. Một mặt, Brazil muốn củng cố vị thế xuất khẩu dầu; mặt khác, áp lực bảo vệ môi trường và nhu cầu chuyển đổi năng lượng có thể hạn chế các dự án mới.
Triển vọng tương lai
Là nền kinh tế lớn nhất châu Mỹ Latinh, sự tăng trưởng xuất khẩu dầu của Brazil có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế. Tuy nhiên, sự phát triển của ngành dầu mỏ trong tương lai vẫn phải đối mặt với các thách thức trong và ngoài nước, bao gồm sự phối hợp chính sách môi trường, sự thay đổi cầu của thị trường năng lượng toàn cầu và tính bền vững của sự mở rộng công nghệ và năng lực.
Hiện tượng dầu Brazil nổi lên như hàng xuất khẩu chính, vừa là cơ hội, vừa là thử thách chính sách và chiến lược lớn.
