Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đang chuẩn bị cho lần tăng lãi suất tiếp theo, nhưng thời gian và mức độ tăng cụ thể vẫn chưa chắc chắn, khiến thị trường hết sức chú ý. Gần đây, phát biểu của Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản Ueda Kazuo cho thấy nền kinh tế Nhật Bản đang tiến tới lạm phát do sự gia tăng tiền lương, điều này có thể trở thành động lực quan trọng cho việc tăng lãi suất lần nữa. Thị trường đang theo dõi sát sao nhiều yếu tố, bao gồm lãi suất trung tính, xu hướng đồng Yên và các dữ liệu kinh tế quan trọng.
Bối cảnh tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản
Vào tháng 3 năm nay, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã chấm dứt chính sách lãi suất âm kéo dài nhiều năm và vào tháng 7 đã nâng lãi suất chính sách ngắn hạn lên 0,25%. Gần đây, Ueda Kazuo cho biết, việc tăng lãi suất có thể thúc đẩy tăng trưởng ổn định lâu dài của nền kinh tế thông qua tăng chi phí vay mượn. Quan điểm này tương tự với phát biểu trong chu kỳ tăng lãi suất cuối cùng của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản vào năm 2007, khi đó việc tăng lãi suất nhằm ngăn chặn bong bóng kinh tế, nhưng sau đó bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, lãi suất lại được hạ xuống mức không.
Ueda tin rằng, khi việc tăng lương thúc đẩy tiêu dùng gia tăng, điều kiện tăng lãi suất đang dần hoàn thiện. Dù ông đã cảnh báo về rủi ro từ những bất ổn kinh tế ở Mỹ và biến động thị trường, nhưng cho rằng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản không cần đợi đến khi tất cả các rủi ro bị loại bỏ mới hành động. Điều này cho thấy, ngân hàng có thể cân nhắc tăng lãi suất một lần nữa trong cuộc họp từ ngày 18 đến 19 tháng 12 tới đây.
Tranh luận về lãi suất trung tính
Lãi suất trung tính là một trong những điểm được thị trường chú ý, mức này được coi là lãi suất vừa không kích thích vừa không kìm hãm tăng trưởng kinh tế. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản ước tính phạm vi lãi suất trung tính từ -1% đến +0,5%, điều này có nghĩa là dù nâng lãi suất ngắn hạn lên 1%, tác động đến nền kinh tế vẫn trong phạm vi có thể kiểm soát. Tuy nhiên, Ueda cũng thừa nhận rằng, do tác động của chính sách lãi suất thấp kéo dài, cơ sở dữ liệu cho lãi suất trung tính của Nhật Bản không đủ đầy.
Dự báo mới nhất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cho thấy, lãi suất chính sách ngắn hạn có thể tiến gần dần đến mức trung tính trong giai đoạn dự báo đến tháng 3 năm 2027. Trước đó, thành viên hội đồng quản trị Tamura Naoki cũng cho rằng Nhật Bản có thể cần nâng lãi suất lên ít nhất 1% trước cuối năm 2025. Tuy nhiên, những thành viên khác tỏ ra thận trọng về vấn đề này, phản ánh sự chia rẽ trong quan điểm nội bộ.
Các yếu tố kích hoạt quan trọng và dữ liệu cần chú ý
Sự suy yếu của đồng Yên là một trong những lý do khiến Ngân hàng Trung ương Nhật Bản quyết định tăng lãi suất vào tháng 7, khi nó thúc đẩy chi phí nhập khẩu và làm tăng lạm phát. Trong tương lai, xu hướng đồng Yên vẫn sẽ là một yếu tố quan trọng trong quyết định tăng lãi suất. Ngoài ra, sự không chắc chắn về chính sách của Tổng thống Mỹ đắc cử Trump cũng gia tăng sự phức tạp trong quyết định của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản. Thị trường cho rằng chính sách của Trump có thể đẩy lạm phát lên cao và hạn chế khả năng giảm lãi suất của Fed, từ đó gây áp lực lên tỷ giá đồng Yên.
Các quyết định trong tương lai của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cũng sẽ chịu ảnh hưởng bởi một loạt các dữ liệu kinh tế, bao gồm dữ liệu CPI tháng 10 sẽ công bố vào ngày 22 tháng 11, cũng như báo cáo khảo sát thương mại quý "Tankan" sẽ công bố vào ngày 13 tháng 12. Nếu các dữ liệu này cho thấy sự gia tăng niềm tin doanh nghiệp và kỳ vọng lạm phát, khả năng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất vào tháng 12 sẽ tăng lên đáng kể.
Triển vọng
Mặc dù chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản vẫn chưa có gì chắc chắn, nhưng phát biểu gần đây của Ueda Kazuo đã gửi tín hiệu đến thị trường rằng sẽ có thêm các đợt tăng lãi suất. Khi cuộc họp tháng 12 đến gần, thị trường sẽ theo dõi sát sao các dữ liệu kinh tế, xu hướng đồng Yên và các yếu tố quốc tế ảnh hưởng đến quyết định của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản. Các điều chỉnh chính sách trong tương lai của ngân hàng không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế trong nước mà còn gây ra phản ứng dây chuyền trong bối cảnh chính sách tiền tệ toàn cầu.
