Vào ngày 7 tháng 2 theo giờ địa phương, Ngân hàng Trung ương châu Âu đã công bố trên trang web của mình một báo cáo ước tính mức lãi suất trung tính của khu vực đồng euro nằm trong khoảng 1,75%-2,25%. Dữ liệu này đã thu hút sự quan tâm của thị trường vì nó có thể cung cấp một số chỉ dẫn cho hướng đi của chính sách tiền tệ trong tương lai. Hiện tại, Ngân hàng Trung ương châu Âu đã hạ lãi suất cơ chế tiền gửi của khu vực đồng euro xuống 2,75%, về lý thuyết cần giảm thêm hai lần nữa (tổng cộng 50 điểm cơ bản) để tiến vào mức lãi suất trung tính. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều tranh cãi nội bộ trong Ngân hàng Trung ương châu Âu, các quan chức cảnh báo rằng thị trường không nên dựa quá nhiều vào mô hình này mà cần chú ý đến sự thay đổi tổng thể của dữ liệu kinh tế.
Mức lãi suất trung tính được công bố, đường lối giảm lãi suất dần lộ diện
Tuần trước, Ngân hàng Trung ương châu Âu đã tuyên bố giảm lãi suất cơ chế tiền gửi xuống 2,75%. Nếu theo mức lãi suất trung tính hiện tại mà tính, ngân hàng có thể cần giảm thêm 50 điểm cơ bản, chia thành hai lần giảm (mỗi lần 25 điểm cơ bản), để đạt đến mức trên cùng của khoảng này là 2,25%. Đáng chú ý, mức giữa của khoảng này — 2,00% cũng được nhiều nhà phân tích thị trường coi là mức lãi suất cuối cùng mà khu vực đồng euro sẽ ổn định.
Dữ liệu lãi suất trung tính được công bố lần này đã phần nào cung cấp hỗ trợ lý thuyết cho đường lối chính sách trong tương lai của Ngân hàng Trung ương châu Âu. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu nhắc nhở rằng mặc dù những dữ liệu này có thể cung cấp tham khảo cho các nhà hoạch định chính sách, nhưng chúng không nên trở thành căn cứ duy nhất để quyết định chính sách tiền tệ.
Ngân hàng Trung ương châu Âu có sự chia rẽ nội bộ, không nên phụ thuộc cơ học vào lãi suất trung tính
Mặc dù khái niệm lãi suất trung tính cung cấp cho thị trường một khung điều chỉnh chính sách, nhưng nhiều quan chức Ngân hàng Trung ương châu Âu thận trọng về vai trò thực tế của mô hình lý thuyết này. Trưởng chuyên gia kinh tế của Ngân hàng Trung ương châu Âu, Phillip Lane, đã cảnh báo rằng không nên quá tập trung vào lãi suất trung tính vì khi chi phí vay tiệm cận mức này, giá trị tham khảo của nó có thể sẽ giảm.
Thành viên hội đồng quản trị Ngân hàng Trung ương châu Âu, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Croatia Boris Vujcic cũng bày tỏ quan điểm tương tự. Ông cho rằng lãi suất trung tính là một khái niệm lý thuyết hữu ích giúp hiểu rõ tác động của chính sách tiền tệ, nhưng ngân hàng không nên chỉ dựa vào dữ liệu lý thuyết này để điều chỉnh lãi suất, mà cần quyết định dựa trên dữ liệu kinh tế toàn diện hơn.
Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu, Christine Lagarde, tại buổi họp báo trước đây đã cho biết, ngân hàng sẽ căn cứ vào báo cáo mới nhất này để định hình lập trường chính sách, nhưng bà cũng nhấn mạnh rằng lãi suất trung tính chỉ là một trong nhiều yếu tố xem xét, và sẽ không trở thành tiêu chuẩn duy nhất để hoạch định chính sách.
Triển vọng chính sách vẫn còn bất định, thị trường quan tâm đến quyết định sắp tới
Từ tháng 6 năm 2024 đến nay, Ngân hàng Trung ương châu Âu đã liên tiếp hạ lãi suất năm lần, thị trường nhận định rằng ngân hàng có thể sẽ tiếp tục điều chỉnh lãi suất nhằm thích ứng với môi trường kinh tế. Tuy nhiên, do tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại và biến động dữ liệu lạm phát, Ngân hàng Trung ương châu Âu vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong lựa chọn chính sách.
Trong tương lai, thị trường sẽ theo dõi chặt chẽ động thái chính sách của Ngân hàng Trung ương châu Âu, đặc biệt là liệu quyết định lãi suất tiếp theo có tiến gần hơn đến mức lãi suất trung tính hay không. Nếu dữ liệu kinh tế tiếp tục hỗ trợ chính sách nới lỏng, Ngân hàng Trung ương châu Âu có thể sẽ hạ lãi suất lần nữa trong vài tháng tới. Nhưng nếu mức lạm phát vẫn cao, ngân hàng có thể điều chỉnh tốc độ giảm lãi suất để tránh rủi ro từ chính sách quá lỏng lẻo.
Nhìn chung, việc công bố lãi suất trung tính đã cung cấp cho thị trường một số tham khảo chính sách, nhưng những tuyên bố thận trọng từ quan chức Ngân hàng Trung ương châu Âu cũng phản ánh rằng, hướng đi cuối cùng của chính sách tiền tệ vẫn sẽ phụ thuộc vào các dữ liệu kinh tế và sự thay đổi của môi trường thị trường trong tương lai.
