Quốc hội bất đồng chưa dứt Chính phủ có thể tiếp tục đóng cửa đến cuối tuần này
Chính phủ Mỹ đã đóng cửa đến ngày thứ 41, mặc dù Thượng viện tuần trước đã bỏ phiếu thủ tục thông qua dự luật tài trợ tạm thời nhằm tái mở cửa chính phủ, nhưng bỏ phiếu chính thức vẫn chưa được lên lịch. Các nhà phân tích cho rằng nếu hai đảng không đẩy nhanh tiến trình, thời gian mở cửa lại chính phủ có thể bị trì hoãn đến cuối tuần này.
Thượng viện dự kiến tiếp tục thảo luận vào lúc 11 giờ sáng giờ miền Đông của Mỹ ngày thứ Hai, nhưng lãnh đạo Đảng Cộng hòa John Thune cho biết, nếu thiếu hợp tác lưỡng đảng, việc tiến hành theo quy trình đã định có thể mất nguyên một tuần. Trong khi đó, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson cho biết, một khi Thượng viện thông qua quyết định, ông sẽ thông báo trước 36 giờ để các nghị sĩ quay trở lại Washington, tuy nhiên ngày bỏ phiếu cụ thể chưa được xác định.
Phía Nhà Trắng bày tỏ sự ủng hộ đối với dự thảo tài trợ tạm thời của Thượng viện và cho rằng đề xuất này “là một tiến triển tích cực để kết thúc tình trạng đình trệ chính phủ”. Tuy nhiên, sự phức tạp của quy trình lập pháp và đối lập đảng phái khiến quá trình mở cửa lại chính phủ vẫn đầy bất định.
Thượng viện thông qua thủ tục Hạ viện vẫn đang chờ trở lại
Thượng viện vào tối Chủ nhật đã thông qua bỏ phiếu thủ tục với tỷ lệ 60 phiếu thuận, 40 phiếu chống, vượt qua ngưỡng tối thiểu để loại bỏ việc trì hoãn dự luật, điều này có nghĩa là dự luật có khả năng bước vào giai đoạn bỏ phiếu cuối cùng.
Tuy nhiên, việc bỏ phiếu này không có nghĩa sẽ có hiệu lực ngay lập tức. Thượng viện vẫn cần hoàn thành các quy trình pháp lý khác như thảo luận, xét duyệt sửa đổi và bỏ phiếu cuối cùng. Nếu một số nghị sĩ sử dụng các quy định thủ tục để trì hoãn quy trình, chính phủ có thể vẫn sẽ “đóng cửa” vài ngày nữa.
Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Rand Paul từ bang Kentucky đã công khai phản đối điều khoản trong dự thảo giới hạn việc bán cần sa, và có thể sử dụng quy trình để trì hoãn bỏ phiếu. Điều này buộc lãnh đạo Thượng viện phải tìm kiếm sự đồng thuận rộng rãi hơn giữa hai đảng nhằm đảm bảo dự luật có thể hoàn tất tất cả quy trình trong tuần này.
Hạ viện chưa định ngày bỏ phiếu Đảng Cộng hòa còn bất đồng nội bộ
Chủ tịch Hạ viện Johnson hôm thứ Hai cho biết mong muốn Hạ viện có thể bỏ phiếu cho dự luật vào thứ Tư, với điều kiện Thượng viện phải hoàn tất tất cả công việc bỏ phiếu trước đó. Do sự chậm trễ về chuyến bay và ảnh hưởng thời tiết, ông đã thông báo trước để các nghị sĩ trở lại Quốc hội, nhằm đảm bảo có thể tham gia bỏ phiếu kịp thời.
Johnson nhấn mạnh, "chúng ta phải hoàn thành việc này càng sớm càng tốt", nhưng đồng thời thừa nhận trong nội bộ Hạ viện vẫn tồn tại các tiếng nói khác nhau. Một số nghị sĩ Cộng hòa bảo thủ yêu cầu thông qua một dự luật tài trợ toàn diện có hiệu lực kéo dài đến tháng 9 năm sau nhằm tránh tái diễn cảnh đình trệ trong tương lai.
Phía Đảng Dân chủ lại không hài lòng với thỏa thuận hiện tại. Lãnh đạo thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries trong tuyên bố cho biết, "chúng tôi sẽ không ủng hộ một dự luật thiếu việc gia hạn trợ cấp y tế", và kêu gọi Đảng Cộng hòa “đừng đổi lấy thắng lợi chính trị bằng chi phí của phúc lợi công cộng”.
Nội dung của dự thảo tài trợ tạm thời Giải pháp tài chính kéo dài đến tháng 1 năm sau
Theo dự thảo của Thượng viện thông qua, dự luật sẽ cung cấp tài chính cho chính phủ liên bang đến ngày 30 tháng 1 năm 2026. Đề xuất bao gồm ngân sách cả năm cho nông nghiệp, cựu chiến binh và bản thân Quốc hội, đồng thời cung cấp tài trợ ngắn hạn cho các cơ quan khác.
Dự luật cũng quy định rằng nhân viên liên bang sẽ được hoàn trả đầy đủ lương trong thời gian chính phủ đóng cửa, và khôi phục trợ giúp liên bang cho chính quyền bang và địa phương. Chương trình Hỗ trợ Dinh dưỡng Bổ sung (SNAP) sẽ được kéo dài đến tháng 9 năm sau, tiếp tục cung cấp hỗ trợ lương thực cho 42 triệu hộ gia đình thu nhập thấp ở Mỹ.
Ngoài ra, dự luật bao gồm điều khoản cải cách quy trình ngân sách do cả hai đảng đề xuất, hạn chế việc Nhà Trắng sử dụng thường xuyên các nghị quyết tiếp tục để duy trì hoạt động của chính phủ, nhằm ngăn chặn tái diễn các tình trạng đình trệ tương tự.
Việc không gia hạn trợ cấp y tế làm Đảng Dân chủ không hài lòng
Mặc dù dự luật có khả năng kết thúc đình trệ, nhưng sự không hài lòng trong nội bộ Đảng Dân chủ nhanh chóng gia tăng. Nhiều thống đốc và thượng nghị sĩ Dân chủ chỉ trích thỏa thuận này vì không gia hạn các điều khoản trợ cấp trong Đạo luật Chăm sóc Y tế Giá cả phải chăng (ACA), cho rằng điều này sẽ khiến hàng chục triệu người Mỹ gánh chịu chi phí y tế cao hơn.
Thống đốc California Gavin Newsom gọi thỏa thuận này “đáng thất vọng và thiển cận”, trong khi Thượng nghị sĩ Massachusetts Elizabeth Warren thẳng thắn nói “Quốc hội lẽ ra nên chiến đấu vì quyền lợi y tế của người dân, chứ không phải thỏa hiệp với chính trị đảng phái.”
Các nhà phân tích nhận định, mặc dù dự luật tài trợ tạm thời đã mở ra lối thoát cho đình trệ, nhưng sự khác biệt lâu dài về chính sách y tế, ngân sách và tài chính vẫn còn kéo dài. Như một học giả từ một viện nghiên cứu ở Washington nói: “Đây không phải là kết thúc của vấn đề, mà là khởi đầu của một cuộc giằng co chính trị mới.”
Thị trường phản ứng tích cực nhưng sự bất định vẫn còn
Với thông tin đình trệ có khả năng kết thúc, chứng khoán Mỹ đã tăng mạnh vào thứ Hai, chỉ số S&P 500 đã từng tăng hơn 1%, với ngành công nghệ dẫn đầu. Tuy nhiên, các nhà kinh tế nhắc nhở rằng việc phục hồi hoạt động của chính phủ không có nghĩa là rủi ro đã hoàn toàn được giải quyết, gián đoạn chuyến bay và trì hoãn các dự án công vẫn cần vài ngày để trở lại bình thường.
Khi việc bỏ phiếu cuối cùng của Thượng viện và Hạ viện đang cận kề, thị trường đang theo dõi chặt chẽ liệu Trump có kịp ký kết dự luật hay không. Một khi quy trình lại gặp trục trặc, chính phủ có khả năng tiếp tục đóng cửa, nhấn chìm nền kinh tế và thị trường tài chính Mỹ vào áp lực.
