Khi tranh chấp thương mại giữa Hoa Kỳ và EU tiếp tục leo thang, Ủy ban châu Âu vào ngày 8 tháng 5 đã phát đi một tín hiệu lớn, tuyên bố rằng nếu không thể giải quyết tranh chấp hiện tại thông qua đàm phán, EU sẽ xem xét áp thuế trả đũa lên tới 95 tỷ euro (khoảng 107,2 tỷ USD) đối với hàng hóa Mỹ. Con số này không chỉ đạt mức cao nhất trong lịch sử các biện pháp trả đũa của EU đối với Mỹ mà còn đồng nghĩa với việc quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương sẽ đối mặt với thách thức nghiêm trọng nhất trong hai mươi năm qua.
Danh sách trả đũa chính xác này đã nhắm mục tiêu cụ thể vào các sản phẩm của Mỹ. Những sản phẩm bị ảnh hưởng đầu tiên bao gồm rượu bourbon và rượu vang của Mỹ, những mặt hàng đại diện cho văn hóa Mỹ có thể phải đối mặt với các loại thuế khổng lồ. Đồng thời, các lĩnh vực có lợi thế công nghiệp như máy bay, ô tô và phụ tùng, các sản phẩm hóa chất của Mỹ cũng nằm trong phạm vi bị ảnh hưởng, đặc biệt là với ngành công nghiệp chế tạo máy bay, rõ ràng kéo dài từ tranh chấp lâu dài giữa Boeing và Airbus. Ngoài ra, các sản phẩm về y tế và thiết bị điện tử - các mặt hàng liên quan đến đời sống, cũng được EU đưa vào danh sách tấn công, thể hiện chiến lược "công thủ toàn diện" trong việc ứng phó với tranh chấp thương mại.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu, bà Ursula von der Leyen, trong một tuyên bố cho biết, EU vẫn cam kết giải quyết vấn đề thông qua đàm phán, nhưng cũng ám chỉ rằng thời gian đàm phán không phải là vô hạn. Khi thời hạn tham vấn công chúng ngày 10 tháng 6 đang đến gần, các quốc gia EU đang khẩn trương điều phối lập trường nhằm chuẩn bị cho cuộc xung đột thương mại có thể xảy ra. Tình hình cấp bách này xuất phát từ tối hậu thư của chính phủ Hoa Kỳ - vào ngày 8 tháng 7, kỳ hạn tạm dừng thuế quan trong 90 ngày đối với hàng hóa EU sẽ chính thức kết thúc, khi đó mức thuế của EU có thể tăng đáng kể, có khả năng từ 10% hiện nay lên 20%.
Quy mô trả đũa thuế quan lần này vượt xa so với trước đây, phản ánh sự xấu đi liên tục trong quan hệ thương mại Mỹ-EU. Dữ liệu cho thấy, các mức thuế hiện hành của Mỹ đã bao phủ 380 tỷ euro hàng hóa của EU, chiếm 70% xuất khẩu của EU sang Mỹ. Nếu các cuộc điều tra mới liên quan đến các lĩnh vực khác như dược phẩm và sản phẩm bán dẫn của Mỹ được triển khai, tỷ lệ này có thể đạt tới 97%.
Đối mặt với tình trạng căng thẳng này, sự lo lắng của các doanh nghiệp châu Âu ngày càng rõ rệt. Các tuyên bố của công ty BMW và ngành công nghiệp rượu mạnh đều đề cập rằng, nếu chiến tranh thương mại nổ ra, các ngành truyền thống đã thiết lập chuỗi cung ứng chặt chẽ sẽ bị thiệt hại nặng nề nhất, đặc biệt là các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như ô tô và rượu mạnh.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất mà EU đối mặt là quy mô hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ vào EU nhỏ hơn nhiều so với quy mô xuất khẩu của EU sang Mỹ, dẫn đến việc ngay cả khi thực thi biện pháp trả đũa 95 tỷ euro cũng khó có thể đạt được "trả đũa cân bằng" thực sự. Vì vậy, EU có thể áp dụng các chiến lược ứng phó linh hoạt hơn, bao gồm hạn chế xuất khẩu và đệ đơn kiện lên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).
Dù vậy, tuyên bố của Phó tổng thống Mỹ Vance đã mang lại một bước ngoặt cho tình hình. Ông cho biết, các cuộc đàm phán Mỹ-EU vẫn đang diễn ra và kêu gọi EU giảm thuế quan và rào cản quy định. Phát ngôn này ám chỉ rằng, Mỹ có thể cân nhắc việc mở cửa thị trường của EU để đổi lấy sự giảm bớt thuế quan, tư duy "giao dịch" này không nghi ngờ gì đã mang lại một không gian thỏa hiệp cho cả hai bên.
Khi thời hạn cuối ngày 8 tháng 7 đang đến gần, định hướng tương lai của quan hệ thương mại Mỹ-EU sẽ trở nên càng quan trọng. Liệu có nổ ra một cuộc chiến thương mại toàn diện hay đạt được thỏa thuận thông qua đàm phán, không chỉ sẽ ảnh hưởng đến triển vọng của hai cường quốc kinh tế mà còn có thể tạo ra tác động sâu rộng đối với hệ thống thương mại toàn cầu. Trong vài tuần tới, tiến trình của mỗi cuộc đàm phán sẽ trở thành tâm điểm chú ý của thị trường toàn cầu.
