Chính phủ Mỹ đã chính thức nâng thuế nhập khẩu sản phẩm thép và nhôm từ 25% lên 50% kể từ ngày 4 tháng 6, quyết định này đã nhanh chóng gây ra làn sóng phản đối trên toàn cầu. Nhiều nền kinh tế lớn đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ, gọi động thái này là "tự làm hại kinh tế", và cảnh báo sẽ có các biện pháp đáp trả để bảo vệ các ngành công nghiệp liên quan của họ.
Nhiều quốc gia lên án, đồng minh Mỹ lên tiếng đầu tiên
Theo tờ Nhật báo Phố Wall của Mỹ, đợt tăng thuế này đã khiến Bộ Thương mại Hàn Quốc phải tổ chức cuộc họp khẩn cấp vào đầu ngày mở cửa thị trường châu Á để thảo luận về tác động tiềm năng. Hiệp hội công nhân thép Canada tuyên bố động thái của Mỹ là "cuộc tấn công trực tiếp" vào ngành công nghiệp và nhân công Canada, có thể dẫn đến mất đi nhiều việc làm. Ủy ban Châu Âu cũng bày tỏ sự tiếc nuối, cho biết quyết định này "tăng thêm sự bất định kinh tế toàn cầu" và sẽ chuẩn bị thực hiện các biện pháp đáp trả trước ngày 14 tháng 7.
Hiệp hội Thép Đức cho rằng hành vi của phía Mỹ không chỉ làm suy yếu khả năng xuất khẩu của doanh nghiệp Đức mà còn buộc các nhà cung cấp từ các nước khác chuyển hướng sang thị trường châu Âu, gia tăng áp lực và sự cạnh tranh trong khu vực. Thủ tướng Úc Anthony Albanese cũng công khai chỉ trích việc tăng gấp đôi thuế suất này là "gây tổn hại cho kinh tế của chính mình".
Phản ứng gay gắt từ các quốc gia xuất khẩu châu Á
Phía Hàn Quốc cho biết, Mỹ là thị trường xuất khẩu thép quan trọng của họ, chỉ riêng năm 2024 đã chiếm hơn 13%. Bộ Tài nguyên và Công nghiệp Hàn Quốc cho biết sẽ theo dõi chặt chẽ chính sách của Mỹ và tích cực đàm phán nhằm giảm thiểu tác động đối với các công ty thép trong nước. Phía Ấn Độ cũng đang đối mặt với áp lực. Theo các dữ liệu từ viện nghiên cứu kinh tế, tổng giá trị sản phẩm xuất khẩu sang Mỹ của Ấn Độ trong năm tài khóa 2025 lên tới 4,56 tỷ USD, chính sách thuế mới sẽ làm giảm nghiêm trọng lợi nhuận của các nhà sản xuất trong nước.
Tiếng nói phản đối gia tăng từ trong nước Mỹ
Mặc dù phía Mỹ tuyên bố động thái này nhằm "tăng cường ngành sản xuất", nhưng các chuyên gia nhìn chung cho rằng hiệu quả sẽ trái ngược. Theo tính toán của Tập đoàn tư vấn Boston, chỉ riêng mức thuế 25% trước đây đã khiến các doanh nghiệp Mỹ phải chịu thêm hàng trăm tỷ USD chi phí. Cùng với việc tăng gấp đôi thuế suất, các ngành công nghiệp liên quan như ô tô, xây dựng, khoan dầu, đóng gói đồ uống, sẽ đối mặt với sự gia tăng chi phí nguyên liệu, tạo thêm áp lực cho doanh nghiệp.
CEO William Oplinger của tập đoàn nhôm khổng lồ Alcoa cho biết, chính sách này có thể gây mất đi 100,000 việc làm, riêng ngành nhôm sẽ mất 20,000 việc làm.
Mục tiêu kinh tế và thực tế ngày càng cách xa
Các chuyên gia cho rằng, việc nâng thuế một cách mù quáng mà không có các chính sách thay thế hoặc quá độ hiệu quả không chỉ không nâng cao được sản lượng nội địa mà còn gia tăng chi phí trong chuỗi công nghiệp và sự bất định của thị trường. Một số học giả chỉ trích những chính sách này là lập lại không có logic chiến lược, có thể làm hỏng mục tiêu "bảo vệ việc làm" ban đầu.
Tóm lại, chính sách tăng gấp đôi thuế của Mỹ lần này không chỉ không nhận được sự ủng hộ trong nước mà còn gây lo ngại rộng rãi và bất bình trên trường quốc tế, thậm chí có thể là ngòi nổ cho căng thẳng thương mại toàn cầu trong đợt tới. Trong những tháng tới, liệu phía Mỹ có điều chỉnh lập trường chính sách hay không là điều đáng được tiếp tục theo dõi.
