Sau tuyên bố chung giữa Trung Quốc và Mỹ cam kết giảm thuế cho nhau, Tổng thống Mỹ Trump nhanh chóng chuyển sự chú ý thương mại của mình sang EU, chỉ trích chính sách thương mại và dược phẩm của khối này đã đối xử "không công bằng" với Mỹ. Sự chuyển dịch này có thể báo hiệu căng thẳng mới trong quan hệ thương mại toàn cầu.
Sau "đình chiến" Trung-Mỹ, trọng tâm chuyển sang châu Âu
Vào thứ Hai theo giờ miền Đông Mỹ, Trung Quốc và Mỹ đã đưa ra Tuyên bố chung tại cuộc đàm phán kinh tế Geneva, làm rõ rằng trước ngày 14 tháng 5 năm 2025 sẽ thực hiện việc xóa bỏ thuế quan trừng phạt và các biện pháp phản ứng phi thuế quan có liên quan. Tuyên bố này đánh dấu giai đoạn đình trệ tạm thời của cuộc chiến thương mại kéo dài giữa Trung Quốc và Mỹ, tâm lý thị trường theo đó cũng dần phục hồi.
Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau, Trump trong một dịp công khai đã quay sang chỉ trích EU, cho rằng khối này trong thương mại còn "khó khăn hơn". Ông chỉ trích EU đã kiếm lời không công bằng, đặc biệt trong thương mại ô tô và nông sản. Ví dụ, Mỹ nhập khẩu khoảng 13 triệu chiếc xe từ EU mỗi năm, nhưng gần như không thể xuất khẩu xe sang châu Âu. Ngoài ra, nông sản Mỹ cũng đối mặt với rào cản cao từ thị trường EU.
Trump nói: "Họ không chấp nhận sản phẩm của chúng ta, và chúng ta gần như không bán được gì cả. Họ sẽ trừng phạt chúng ta, trong khi chúng ta nắm giữ tất cả lợi thế."
Tập trung vào chính sách giá thuốc: Chỉ trích EU áp chế doanh nghiệp dược phẩm
Lần công kích này đi kèm với một chính sách mới. Trump ký lệnh hành pháp thúc đẩy kết hợp giá thuốc kê đơn của Mỹ với các quốc gia phát triển khác nhằm giảm giá đáng kể. Ông chỉ đích danh EU đã thông qua đàm phán tập thể để hạ giá thuốc, dẫn đến tình huống người tiêu dùng Mỹ phải chịu tình trạng không công bằng là "trả tiền cho bệnh nhân toàn cầu".
"EU luôn rất nhẫn tâm. Các công ty dược phẩm nói với tôi rằng họ đã gặp nhiều bất công. Họ bị buộc phải chấp nhận giá cực thấp, loại áp lực này không thể chấp nhận được." Trump tuyên bố lệnh của ông sẽ "gần như ngay lập tức" khiến giá thuốc tại Mỹ giảm từ 50% đến 90%.
Ông nhấn mạnh, các công ty dược phẩm lớn phải tuân thủ chính sách mới, "hãy tự nguyện tuân thủ, nếu không chúng tôi sẽ sử dụng toàn bộ quyền lực của chính phủ liên bang để đảm bảo rằng Mỹ trả giá như các quốc gia khác."
Con bài phản công của EU: Có thể áp thuế đối với sản phẩm Mỹ trị giá 95 tỷ euro
Đáp lại chỉ trích của Trump, EU đã đưa ra một loạt nhượng bộ tiềm năng vào tuần trước, bao gồm việc nới lỏng quy định và cảnh báo nếu đàm phán thất bại, sẽ áp thuế đối với hàng hóa Mỹ trị giá 95 tỷ euro. EU cho rằng việc chính quyền Trump liên tục áp thuế lên ô tô và kim loại đã phá vỡ nguyên tắc thương mại công bằng.
Đối với điều này, Cố vấn thương mại Nhà Trắng, người nổi tiếng với quan điểm cứng rắn, Peter Navarro cho biết, kế hoạch phản công của EU là "một sự khiêu khích công khai". Ông nhấn mạnh, Mỹ sẽ có lập trường cứng rắn để chống lại bất kỳ hành vi nào cố gắng hạn chế xuất khẩu sản phẩm của Mỹ.
Triển vọng: Chiến tranh thương mại giữa Mỹ và châu Âu sắp diễn ra?
Khi mối quan hệ kinh tế thương mại Trung-Mỹ tạm có cơ hội giảm bớt căng thẳng, chính quyền Trump có khả năng sẽ đổ nhiều tâm sức hơn vào các vấn đề thương mại Mỹ-EU. Đặc biệt các vấn đề về giá thuốc và xuất khẩu ô tô có thể trở thành trọng điểm của vòng ma sát thương mại tiếp theo. Mặc dù EU tìm cách giải quyết bằng đàm phán, nhưng trước chiến lược "từng bước tiến" của Trump, hướng phát triển của mối quan hệ hai bên vẫn đầy bất định.
