Gần đây, Trump lại phát biểu gay gắt, cho rằng nếu không có Mỹ, kênh đào Panama và kênh đào Suez sẽ "không tồn tại", đồng thời yêu cầu tàu thương mại và quân sự của Mỹ có thể qua lại miễn phí hai tuyến đường hàng hải quan trọng toàn cầu này. Ông đã chỉ đạo Ngoại trưởng Rubio "ngay lập tức" thực hiện các biện pháp thúc đẩy yêu cầu này.
Theo báo cáo của The Guardian, Trump đã nhiều lần công khai kêu gọi Mỹ nên tái kiểm soát kênh đào Panama, và đề nghị này không những không giảm mà còn được thổi bùng lên vào cuối tuần trước. Trump đã đăng bài trên mạng xã hội rằng: "Dù là tàu quân sự hay thương mại, tàu Mỹ đều nên đi qua miễn phí kênh đào Panama và kênh đào Suez." Ông nhấn mạnh, hai tuyến đường thủy này rất quan trọng đối với thương mại toàn cầu, không chỉ giảm đáng kể thời gian và chi phí vận chuyển mà còn là đường dẫn quan trọng cho sự điều động lực lượng quân sự toàn cầu, do đó chúng có ý nghĩa địa chính trị quan trọng.
Phát ngôn của Trump đã gây phản ứng từ phía Panama. Tổng thống Panama José Raúl Mulino không trực tiếp đề cập đến Trump nhưng cho biết phí qua kênh đào Panama do Cơ quan quản lý kênh đào Panama (ACP) độc lập quản lý, không có bất kỳ thỏa thuận hay sắp xếp đặc biệt nào trái ngược. Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Pete Hegseth trong chuyến thăm Panama đã đưa ra mong muốn Mỹ đạt được một thỏa thuận để tàu chiến Mỹ có thể "ưu tiên và miễn phí" qua kênh đào, nhưng đề xuất này đã bị chính phủ Panama từ chối.
Trump nhiều lần chỉ trích cách quản lý kênh đào của Panama và đề xuất kế hoạch thu hồi kênh đào, thậm chí không loại trừ khả năng sử dụng lực lượng quân sự. Kênh đào Panama do Mỹ xây dựng vào đầu thế kỷ 20, dù đã chuyển giao cho Panama quản lý từ năm 1977, nhưng Mỹ vẫn là một trong những quốc gia sử dụng chính. Trump cho rằng sự hỗ trợ của Mỹ cho tuyến đường này là rất quan trọng, nhất là khi xét đến an ninh và sự thông suốt của thương mại toàn cầu.
Kênh đào Suez cũng giữ vị trí vô cùng quan trọng trong thương mại toàn cầu, nhất là nối liền châu Âu với châu Á. Tuy nhiên, những năm gần đây, mối đe dọa từ lực lượng Houthi đối với tuyến đường này đã gia tăng đáng kể, đặc biệt từ khi chiến tranh giữa Israel và Gaza bùng nổ, các tuyến hàng hải chịu áp lực. Các cuộc tấn công của Houthi buộc tàu thuyền phải đi vòng qua mũi châu Phi, kéo dài hành trình và tăng chi phí. Ai Cập cũng cho biết, thu nhập từ kênh đào Suez năm 2024 đã giảm 60%, thiệt hại khoảng 70 tỷ USD.
Chính quyền Trump đã tăng cường các cuộc tấn công quân sự vào lực lượng Houthi, trong vài tháng qua, quân đội Mỹ gần như thực hiện các cuộc đột kích hàng ngày. Trump cho biết các hành động quân sự sẽ tiếp tục cho đến khi lực lượng Houthi không còn đe dọa đến vận chuyển toàn cầu nữa.
Những phát ngôn của Trump lại khơi dậy cuộc thảo luận về vị thế chiến lược của Mỹ trên các tuyến đường quan trọng toàn cầu và liệu có nên tăng cường kiểm soát thông qua chính sách ngoại giao mạnh mẽ hơn hay không.
