Lợi suất trái phiếu chính phủ vượt qua mức quan trọng
Ngày 27 tháng 8, thị trường trái phiếu chính phủ Nhật Bản một lần nữa trở thành trung tâm chú ý của nhà đầu tư toàn cầu. Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên tới 1,63% trong phiên giao dịch, đạt mức cao nhất kể từ năm 2008. Sự tăng nhanh của lãi suất dài hạn phản ánh kỳ vọng của thị trường về việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản có thể tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ. Trước đó, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, Ueda Kazuo, nhấn mạnh đến sự bền vững của tăng trưởng tiền lương tại hội nghị thường niên của các ngân hàng trung ương trên thế giới, được giải thích như là tín hiệu tăng lãi suất, củng cố động lực bán tháo trái phiếu chính phủ.
Đồng thời, sự leo thang của lãi suất dài hạn Mỹ cũng đã góp phần đưa lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng cao. Nhà đầu tư cho rằng, áp lực từ bên ngoài kết hợp với kỳ vọng lạm phát trong nước sẽ khiến thị trường trái phiếu Nhật Bản khó có thể trở lại trạng thái ổn định.
Báo cáo của chính phủ phát ra tín hiệu thận trọng
Ngày hôm đó, báo cáo kinh tế hàng tháng của chính phủ Nhật Bản đã phát tín hiệu thận trọng về triển vọng tăng trưởng trong tương lai. Báo cáo chỉ ra rằng chính sách thuế quan của Mỹ đang ảnh hưởng đến kinh tế Nhật Bản thông qua kênh lợi nhuận doanh nghiệp, đây là lần đầu tiên sau tám tháng đánh giá lợi nhuận doanh nghiệp bị hạ thấp. Kết quả tài chính quý hai của các công ty niêm yết cho thấy hiệu quả làm ăn giảm so với cùng kỳ năm trước, xu hướng cải thiện lợi nhuận rõ ràng bị đình trệ.
Dù vậy, chính phủ vẫn duy trì đánh giá về "sự phục hồi nhẹ nhàng" của toàn bộ nền kinh tế. Tiêu dùng cá nhân tiếp tục hồi phục, nhưng xây dựng nhà ở bị hạ thấp, trong khi đầu tư công được nâng cao. Mô hình "lạnh nóng đan xen" này phản ánh trạng thái phức tạp của kinh tế Nhật Bản: Tiêu dùng trong nước vẫn được hỗ trợ, nhưng sự bất định từ môi trường bên ngoài ngày càng tăng.
Thị trường tập trung vào xu hướng chính sách tiền tệ
Với lợi suất trái phiếu chính phủ tăng cao, thị trường tập trung ánh nhìn vào động thái tiếp theo của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản. Nhiều tổ chức tin rằng, nếu tốc độ tăng lương tiếp tục cao, ngân hàng có thể buộc phải đẩy nhanh quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, tốc độ tăng lãi suất quá nhanh có thể kìm hãm động lực phục hồi kinh tế, tạo ra tình thế khó xử về chính sách.
Một số nhà phân tích cảnh báo, dù ngân hàng trung ương lựa chọn duy trì thái độ thận trọng, thị trường đã bắt đầu tự điều chỉnh định giá. Điều này có nghĩa là thị trường trái phiếu Nhật Bản sẽ tiếp tục chịu biến động, nhà đầu tư cần cẩn trọng với rủi ro lợi suất tăng cao hơn nữa.
Rủi ro bên ngoài phóng to sự bất định
Ngoài các yếu tố nội địa, các cú sốc từ bên ngoài cũng không thể bị coi nhẹ. Tính bất định trong chính sách thuế quan của Mỹ vẫn bao trùm lên triển vọng kinh tế Nhật Bản, đặc biệt là các ngành sản xuất và xuất khẩu bị ảnh hưởng nặng nề. Cùng với sự điều chỉnh chuỗi cung ứng toàn cầu và xung đột thương mại lặp lại, lòng tin và quyết định đầu tư của các doanh nghiệp có thể bị ức chế.
Đồng thời, biến động trong xu thế đồng đô la Mỹ và thay đổi lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ cũng đang gián tiếp ảnh hưởng đến đồng yên và thị trường trái phiếu Nhật Bản. Nếu lãi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tiếp tục tăng, thị trường Nhật Bản có thể phải thụ động theo sau, làm gia tăng chi phí tài chính.
Triển vọng tương lai
Tổng quan mà nói, kinh tế Nhật Bản đang đối mặt với tình thế "ép chặn trong ngoài": Một mặt, tăng trưởng tiền lương đẩy kỳ vọng lạm phát lên, làm cho sự lựa chọn chính sách của ngân hàng trung ương ngày càng khó khăn; mặt khác, chính sách thương mại của Mỹ và biến động thị trường toàn cầu tăng thêm áp lực từ bên ngoài. Trong bối cảnh này, sự leo thang của lợi suất trái phiếu không chỉ phản ánh thị trường tài chính mà còn là hình ảnh thu nhỏ tình cảnh phức tạp của nền kinh tế Nhật Bản.
Trong những tháng tới, việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tìm cách cân bằng giữa duy trì phục hồi và kiểm soát lạm phát sẽ trở thành tâm điểm theo dõi của thị trường. Đối với nhà đầu tư, biến động của trái phiếu và đồng yên sẽ quyết định trực tiếp dòng chảy vốn, và bất kỳ tuyên bố chính sách hay sự kiện bên ngoài nào, đều có thể trở thành chất xúc tác gây ra biến động mạnh trên thị trường.
