Gần đây, một mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) chi phí thấp do công ty khởi nghiệp Trung Quốc DeepSeek phát triển đã nhanh chóng nổi tiếng trong thời gian ngắn, gây ra biến động mạnh trong thị trường vốn toàn cầu. Cái gọi là "sức mạnh bí ẩn phương Đông" này đã gây chấn động ngành công nghiệp AI hiện tại, dẫn đến việc cổ phiếu công nghệ Mỹ giảm mạnh và tạo ra lo ngại lan rộng trong thị trường.
Theo dữ liệu thị trường, tỷ giá đồng Đô la Mỹ so với đồng Baht Thái Lan đã tăng 0,9% trong hai ngày qua, cho thấy các nhà đầu tư đang đánh giá lại rủi ro của các tài sản liên quan đến AI. Chỉ số Nasdaq giảm 3,1% vào thứ hai, cổ phiếu công nghệ bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Cổ phiếu của NVIDIA giảm mạnh gần 17%, vốn hóa thị trường bốc hơi khoảng 600 tỷ USD, đánh dấu mức giảm lớn nhất trong một ngày của mức vốn hóa thị trường trong lịch sử của thị trường chứng khoán Mỹ. Chỉ số bán dẫn Philadelphia (SOX) cũng giảm mạnh 9,2%, mức giảm lớn nhất kể từ tháng 3 năm 2020.
Chỉ số VIX, hay còn gọi là "chỉ số lo âu" của phố Wall, đã tăng vọt lên trên 18, làm nổi bật tâm lý tránh rủi ro của thị trường. Các nhà phân tích thị trường cho rằng sự nổi lên của DeepSeek thách thức mô hình kinh doanh của các gã khổng lồ AI hiện tại, thường phụ thuộc vào chip cao cấp và khả năng tính toán mạnh mẽ. Trong báo cáo của mình, các nhà phân tích của Jefferies chỉ ra rằng "điều này có thể làm thay đổi mô hình kinh doanh AI hiện tại và có ảnh hưởng sâu rộng đến ngành công nghiệp chip."
Đồng thời, các thị trường khác trên thế giới cũng bị ảnh hưởng. Tập đoàn SoftBank của Nhật Bản giảm 8,3%, cổ phiếu của tập đoàn chip châu Âu ASML giảm 7%. Các nhà đầu tư đổ xô vào trái phiếu chính phủ và các loại tài sản phòng ngừa rủi ro, đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm của Mỹ xuống 4,53%, trong khi tỷ giá đồng Yên Nhật và Franc Thụy Sĩ so với Đô la Mỹ tăng lên. Giá dầu và giá vàng cũng biến động, dầu thô WTI giảm mạnh 3% trong giao dịch nội ngày, giá vàng giảm 1% nhưng vẫn gần mức cao nhất lịch sử.
Sự đột phá của AI từ DeepSeek gây chấn động ngành công nghiệp
DeepSeek được thành lập vào năm 2023 bởi Liang Wenkeng, CEO của High-Flyer. Công ty đã phát triển mô hình AI với hình thức mã nguồn mở, phương thức mở này đã thu hút sự chú ý mạnh mẽ của giới phát triển. Phiên bản R1 của họ có hiệu suất tương đương với mô hình mới nhất của OpenAI và nhanh chóng được thị trường công nhận. Đầu tháng 1, ứng dụng di động của DeepSeek đã đứng đầu bảng xếp hạng tải xuống của iPhone tại Mỹ, trở thành một hiện tượng mới trong lĩnh vực AI.
Ngày 27 tháng 1, DeepSeek đã tiếp tục phát hành một loạt mô hình AI đa phương thức mã nguồn mở mang tên Janus-Pro và JanusFlow. Janus-Pro tăng cường khả năng thích ứng và hiệu suất cho các nhiệm vụ khác nhau thông qua mã hóa thị giác tách rời; trong khi đó JanusFlow kết hợp tạo dòng và mô hình ngôn ngữ tự hồi quy, không chỉ xuất sắc trong các nhiệm vụ hiểu mà còn có khả năng tạo hình ảnh chất lượng cao, thể hiện thiết kế khung đơn giản và mạnh mẽ.
Thị trường đánh giá lại bố cục lĩnh vực AI
Giám đốc giao dịch và quản lý đầu tư của Morgan Stanley, Chris Larkin, cho biết sự xuất hiện của DeepSeek đã làm cho mùa báo cáo tài chính cổ phiếu công nghệ tuần này trở nên quan trọng hơn. Các công ty như Microsoft và Apple cần có hiệu suất vượt trội để khôi phục niềm tin của thị trường. Tuy nhiên, các chiến lược gia của Viện Nghiên cứu Đầu tư BlackRock cảnh báo rằng khả năng sinh lời của các cổ phiếu công nghệ định giá cao đang bị các nhà đầu tư nghi ngờ, và vẫn có câu hỏi liệu đầu tư vốn lớn vào lĩnh vực AI có thể mang lại lợi nhuận như mong đợi không.
Các chuyên gia thị trường cho rằng sự nổi lên của DeepSeek mang đến cho ngành công nghiệp AI những thách thức và cơ hội mới. Trong ngắn hạn, cú sốc này có thể làm gia tăng sự biến động thị trường, nhưng về lâu dài, nó có thể thúc đẩy sự sáng tạo và phát triển hơn nữa của công nghệ AI.
