Cao Thị sắp lên nắm quyền, chính trị Nhật Bản đón nhận khoảnh khắc lịch sử
Chính trường Nhật Bản đang đón nhận một bước ngoặt lịch sử. Sau khi Đảng Dân chủ Tự do và Đảng Cải cách Nhật Bản chính thức ký kết thỏa thuận liên minh cầm quyền, Cao Thị Sớm Na gần như đã chắc chắn trở thành nữ Thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản. Liên minh này có tổng cộng 231 ghế trong Hạ viện, chỉ thiếu hai ghế để đạt ngưỡng đa số, đủ để đảm bảo bà giành chiến thắng trong cuộc bỏ phiếu sắp tới của quốc hội.
Sau khi ký kết thỏa thuận, Cao Thị tuyên bố sẽ cùng Đảng Cải cách thúc đẩy tái cấu trúc kinh tế và cải cách xã hội của Nhật Bản, cam kết giảm áp lực sống cho người dân bằng cách mở rộng tài chính và cắt giảm thuế. Lập trường bảo thủ cứng rắn của bà cùng với hướng đi chính sách đầy tích cực khiến nhiều người tin rằng việc bà lên nắm quyền sẽ tái định hình bối cảnh kinh tế và chính trị của Nhật Bản.
Liên minh chính sách không chắc chắn, lập trường của Đảng Cải cách làm yếu tố then chốt
Liên minh cầm quyền của Cao Thị được hình thành do sự đổ vỡ trong quan hệ hợp tác 26 năm giữa Đảng Dân chủ Tự do và Đảng Công minh. Sau khi Đảng Công minh rút khỏi liên minh do bất đồng chính sách, chính trường Nhật Bản rơi vào bế tắc. Sự chuyển sang ủng hộ của Đảng Cải cách đã trở thành bước đi quan trọng để phá vỡ tình thế bế tắc này.
Tuy nhiên, giới phân tích chỉ ra rằng sự ổn định của liên minh này vẫn tồn tại những lo ngại. Đảng Cải cách vẫn kiên trì nguyên tắc "chính phủ nhỏ", yêu cầu cắt giảm 10% số lượng nghị sĩ và tạm ngừng thu thuế tiêu dùng thực phẩm trong hai năm. Những chủ trương này có thể xung đột với mục tiêu "mở rộng chi tiêu để ổn định kinh tế" của Cao Thị. Giáo sư khoa học chính trị Tamura Kōhei của Đại học Tokyo chỉ ra, “Thỏa thuận liên minh giống như một biện pháp tạm thời thay vì một kế hoạch hợp tác dài hạn.”
Chính sách tài khóa và sự phân hoá tiền tệ, đồng Yên rơi vào chu kỳ chao đảo
Thị trường tài chính nhanh chóng phản ứng trước biến động chính trị. Khi kỳ vọng Cao Thị lên nắm quyền gia tăng, các nhà đầu tư đặt cược rằng chính sách tài khóa mở rộng của bà sẽ đẩy cao chi tiêu chính phủ, từ đó làm yếu đồng Yên. Thứ Hai trên thị trường ngoại hối Tokyo, tỷ giá đồng đô la Mỹ so với đồng Yên đã vượt qua ngưỡng 152 trong ngắn hạn, đạt mức cao nhất từ năm 2022.
Thị trường lo ngại rằng sự kết hợp "nới lỏng tài khóa - nới lỏng tiền tệ" của Cao Thị sẽ làm suy yếu tính độc lập của Ngân hàng Nhật Bản. Trước đây, Cao Thị công khai chỉ trích động thái tăng lãi suất của ngân hàng, cho rằng hành động này “kiềm chế hồi phục kinh tế quá sớm.” Công ty chứng khoán Nomura trong báo cáo của mình đã chỉ ra rằng, nếu Cao Thị lên nắm quyền và tiếp tục chính sách kích thích tài khóa, đồng Yên có thể tiếp tục chịu áp lực, và lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản có thể tăng trở lại.
Chỉ số Nikkei tăng vọt, nhà đầu tư đặt cược vào kích thích chính sách
Mặc dù rủi ro chính trị gia tăng, nhưng thị trường chứng khoán lại phản ứng tích cực. Dưới ảnh hưởng của kỳ vọng mở rộng tài khóa, chỉ số Nikkei 225 đã tăng mạnh 3,4% trong ngày, đạt mức tăng lớn nhất trong một ngày của năm nay. Các cổ phiếu tài chính và xây dựng dẫn đầu đà tăng, phản ánh kỳ vọng lạc quan của nhà đầu tư về chi tiêu cho cơ sở hạ tầng và cắt giảm thuế cho doanh nghiệp.
Nhà kinh tế học của Morgan Stanley tại chi nhánh Tokyo, Takahashi Yuu, cho biết: “Thị trường đặt cược rằng chính phủ Cao Thị sẽ khởi động làn sóng kích thích kinh tế mới, điều này có lợi trong ngắn hạn cho thị trường chứng khoán, nhưng cũng làm tăng nguy cơ đồng Yên bị mất giá.”
Chương trình cải cách của Cao Thị gây tranh cãi xã hội
Ngoài các vấn đề kinh tế, chính sách xã hội của Cao Thị cũng gây ra nhiều tranh luận. Bà chủ trương sửa đổi hiến pháp để làm rõ vị trí của tự vệ đội, phản đối mở rộng nhập cư và chính sách bình đẳng giới, công khai phản đối cho phép phụ nữ giữ họ sau khi kết hôn.
Các nhà xã hội học chỉ ra rằng lập trường theo chủ nghĩa truyền thống của Cao Thị có thể gia tăng sự phân hoá trong xã hội, nhưng cũng sẽ củng cố thêm cơ sở chính trị của phái bảo thủ. Phía Đảng Cải cách cho biết sẽ tạm thời không tham gia các chức vụ trong nội các, chờ hợp tác ổn định hơn rồi mới cân nhắc việc tham gia.
