Theo một bức điện nội bộ của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ bị rò rỉ vào thứ Ba, chính quyền Trump đã chỉ thị các đoàn ngoại giao tạm dừng sắp xếp lịch hẹn cấp visa mới cho sinh viên (visa F), đào tạo nghề (visa M) và trao đổi học giả (visa J). Đồng thời, Bộ Ngoại giao đang chuẩn bị mở rộng việc kiểm tra nền tảng mạng xã hội đối với các ứng viên xin các loại visa này, đánh dấu bước tiến mới trong việc thực hiện chính sách nhập cư cứng rắn của chính quyền Trump.
Theo nội dung bức điện, Ngoại trưởng Hoa Kỳ, ông Rubio cho biết, Bộ Ngoại giao đang đánh giá quy trình xét duyệt visa hiện tại và lên kế hoạch ban hành hướng dẫn chính sách mới dựa trên đánh giá đó. Trước khi hoàn thành đánh giá, các khu vực lãnh sự nên tạm dừng sắp xếp các cuộc phỏng vấn visa mới, những cuộc hẹn đã được sắp xếp có thể tiếp tục theo quy định hiện hành, nhưng những cuộc hẹn chưa được sử dụng sẽ bị hủy bỏ.
Politico là cơ quan đầu tiên tiết lộ nội dung bức điện này. Tài liệu cho biết: “Bộ Ngoại giao đang đánh giá quy trình sàng lọc các đơn xin visa sinh viên và trao đổi học giả (F, M, J) và sẽ mở rộng việc kiểm tra mạng xã hội dựa trên điều này.”
Bức điện cũng ghi chú đặc biệt rằng việc nâng cấp chính sách kiểm tra mạng xã hội sẽ đặt ra nhiều yêu cầu hơn về cách thức hoạt động và phân bổ nguồn lực của các lãnh sự quán, khuyến cáo rằng lãnh sự quán nên xem xét đầy đủ chi phí nhân lực và thời gian trước khi xử lý từng hồ sơ.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ, Tammy Bruce, trong buổi họp báo cùng ngày đã từ chối bình luận về tính xác thực của nội dung bức điện nhưng nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ tiếp tục sử dụng mọi biện pháp để đánh giá người muốn đến Hoa Kỳ, bất kể danh tính ra sao.”
Đây là động thái nâng cấp chính sách đứng sau một chiến dịch thắt chặt nhập cư rộng lớn hơn do chính quyền Trump thúc đẩy. Các quan chức chính phủ gần đây nói rằng, người nước ngoài có visa sinh viên hoặc thẻ xanh nếu công khai ủng hộ người Palestine hoặc chỉ trích hành động của Israel trong cuộc chiến Gaza trên mạng xã hội, có thể bị coi là mối đe dọa đối với chính sách ngoại giao của Mỹ, từ đó trở thành đối tượng bị trục xuất hoặc thu hồi visa. Những tuyên bố liên quan thậm chí có thể bị phân loại là “ủng hộ Hamas”.
Ngoài ra, bức điện cũng khuyến nghị các đoàn ngoại giao nên dành thêm tài nguyên cho dịch vụ công dân Hoa Kỳ, visa nhập cư và các vấn đề chống gian lận nhằm chuẩn bị cho sự điều chỉnh hệ thống sắp tới.
Biện pháp này đã gây ra nhiều lo ngại từ các tổ chức nhân quyền và các nhóm trường đại học, chỉ trích rằng nó có thể đàn áp tự do học thuật và quyền tự do ngôn luận. Nhiều trường đại học trong nước đã kêu gọi chính phủ làm rõ các chính sách liên quan và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của sinh viên quốc tế.
