Rio Tinto tăng phí gây lo ngại cho thị trường nhôm Mỹ
Khi giá nhôm toàn cầu tiếp tục tăng, tập đoàn khai thác mỏ Rio Tinto thông báo sẽ áp dụng một "phí phụ trội" mới cho đơn hàng nhôm vận chuyển sang Mỹ, với lý do nguồn cung không đáp ứng đủ nhu cầu. Động thái này không chỉ đẩy giá kim loại vốn đã cao lên thêm mà còn khiến thị trường nhôm Mỹ lâm vào tình trạng căng thẳng cấu trúc sâu hơn.
Theo nguồn tin thị trường, phí phụ trội mới sẽ tăng thêm 1 đến 3 cent mỗi pound trên cơ sở "phí phụ trội Trung Tây" hiện tại. Dù mức tăng bề ngoài không nhiều, nhưng với giá chuẩn hiện tại khoảng 2.830 USD mỗi tấn, điều này có nghĩa là tổng phí phụ trội đã vượt 70%, chi phí thêm khoảng 2.000 USD mỗi tấn, vượt xa mức thuế nhập khẩu 50% do chính quyền Trump thiết lập.
Thuế cao và tồn kho thấp gây áp lực kép
Động thái của Rio Tinto càng làm rõ tình trạng khó khăn cấu trúc trong ngành nhôm Mỹ. Do Mỹ áp đặt thuế nhập khẩu cao từ đầu năm nay, các nhà sản xuất Mỹ buộc phải quay sang nguồn cung trong nước, nhưng khả năng sản xuất nội địa không đáp ứng được nhu cầu, dẫn đến tồn kho thị trường giảm nhanh chóng.
Theo số liệu của Sàn giao dịch Kim loại London, kho nhôm tại Mỹ đã hết vào tháng 10, chỉ còn lại 125 tấn cuối cùng được xuất đi. Các chuyên gia cho rằng tình trạng này cực kỳ hiếm thấy trong thập kỷ qua. Công ty Alcoa cũng đề cập trong báo cáo tài chính gần đây rằng tồn kho có sẵn trên thị trường Mỹ chỉ đủ cho khoảng 35 ngày tiêu thụ, mức này đã chạm ngưỡng "cảnh báo giá".
Cấu trúc tiêu thụ nhôm của Mỹ phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu, trong đó nguồn cung từ Canada chiếm khoảng 50% tổng lượng. Nhưng từ khi Trump tăng thuế nhôm từ 25% lên 50%, xuất khẩu từ Canada giảm rõ rệt, một số nhà sản xuất Québec đã chuyển nguồn hàng sang thị trường châu Âu.
Tác động của phí phụ trội: Mất cân bằng chuỗi cung ứng và phản ứng dây chuyền giá
Các chuyên gia cho biết, việc tăng giá của Rio Tinto thực chất là phản ứng trực tiếp trước tín hiệu thị trường căng thẳng nguồn cung. Giá nhôm Mỹ được cấu thành từ giá chuẩn của Sàn giao dịch Kim loại London cộng với "phí phụ trội Trung Tây", khoản phí này phản ánh chi phí vận chuyển, kho bãi, bảo hiểm và tài chính. Giờ đây, Rio Tinto tăng thêm phí phụ trội, khiến các nhà chế biến và sản xuất nhôm tại Mỹ phải đối mặt với chi phí sản xuất tăng chóng mặt.
Jean Simard, người đứng đầu Hiệp hội Nhôm Canada, cho biết người mua theo hợp đồng dài hạn đang đối mặt với mức phí chênh lệch cao hơn, đặc biệt khi yêu cầu kéo dài kỳ hạn thanh toán, vì chi phí tài chính trong môi trường thuế cao đã tăng đáng kể. Ông cảnh báo: "Thị trường Mỹ đang đối mặt với tình trạng mất cân đối chức năng, sự bất định chính sách đang làm suy yếu cơ chế định giá thương mại nhôm."
Trên thị trường cuối cùng, chi phí vật liệu nhôm tăng đã lan tỏa ra nhiều ngành công nghiệp như sản xuất ô tô, xây dựng và đóng gói. Một số nhà sản xuất cho biết họ đã xem xét cắt giảm công suất hoặc điều chỉnh kế hoạch sản xuất để giảm áp lực lợi nhuận.
Ảnh hưởng toàn cầu: Thị trường châu Âu thỏa thuận nhưng phí phụ trội tăng trở lại
So với đó, châu Âu mặc dù cùng là khu vực nhập khẩu nhôm, nhưng tình hình thị trường tổng thể tương đối ổn định. Báo cáo mới nhất của Morgan Stanley cho thấy phí phụ trội khu vực châu Âu đã giảm khoảng 5% so với năm ngoái, nhưng gần đây có dấu hiệu tăng trở lại, chủ yếu do gián đoạn nguồn cung và cơ chế thuế thải carbon sắp được thực thi. Nhà phân tích Amy Gower nhận định, với việc EU có kế hoạch thực hiện phí nhập khẩu dựa trên cường độ phát thải khí nhà kính vào năm sau, căng thẳng thị trường sẽ gia tăng trở lại.
Các ngân hàng đầu tư toàn cầu dự đoán, do sự mở rộng nhu cầu tại Mỹ và nguồn cung thắt chặt, giá nhôm toàn cầu có thể vượt qua ngưỡng 3.000 USD mỗi tấn trong vài tháng tới, đạt mức cao mới từ năm 2022.
Triển vọng thị trường: Giá cao có thể trở thành chuẩn
Michael Widmer, Trưởng bộ phận nghiên cứu kim loại của Ngân hàng Mỹ, cho rằng: "Đây là thực tế mới. Nếu Mỹ muốn có đủ nguồn cung nhôm, thì phải trả giá cao hơn. Mỹ không phải là thị trường duy nhất đối mặt với tình trạng thiếu hụt này." Ông nhận định, các lựa chọn chính sách của Mỹ dẫn đến tình trạng cung cầu lệch pha sẽ duy trì cấu trúc giá cao lâu dài.
Các nhà phân tích dự đoán, trừ khi Washington điều chỉnh chính sách thuế hoặc nới lỏng hạn chế nhập khẩu, giá nhôm cao của Mỹ có thể duy trì đến hết năm 2025. Hành động tăng giá của các nhà cung cấp lớn như Rio Tinto cũng có thể được các nhà sản xuất quốc tế khác noi theo, từ đó làm trầm trọng thêm các biến động giá toàn cầu.
Hiện tại, thị trường đang theo dõi chặt chẽ việc liệu Chính phủ Mỹ có can thiệp ổn định chuỗi cung ứng hay không, cũng như khả năng các doanh nghiệp có thể giảm bớt áp lực chi phí thông qua nguyên liệu thay thế hoặc công nghệ mới. Đối với ngành sản xuất, việc giá nhôm liên tục tăng hiện đang trở thành biến số quan trọng ảnh hưởng đến lợi nhuận và quyết định đầu tư.
