Lương thực tế giảm nhanh, lạm phát tiếp tục gia tăng
Theo dữ liệu mới nhất từ Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản, tiền lương thực tế sau khi điều chỉnh theo lạm phát giảm 2.9% so với cùng kỳ năm 2025, là mức giảm lớn nhất trong gần 20 tháng và đã giảm liên tiếp năm tháng. Mặc dù các cuộc đàm phán lao động mùa xuân trước đó đã mang lại mức tăng lương cao nhất trong hơn 30 năm qua, nhưng lạm phát duy trì trên 2% mục tiêu của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, dữ liệu mới nhất cho thấy vẫn giữ ở mức 3.5%, làm mất đi hiệu quả tích cực từ mức tăng lương.
Dữ liệu chính phủ cho thấy, kể từ cuối năm 2021, mặc dù tiền lương danh nghĩa tiếp tục tăng, nhưng trong 41 tháng qua đã có hơn 30 tháng lương thực tế giảm so với cùng kỳ năm trước, cho thấy áp lực lạm phát tiếp tục làm giảm sức mua thực sự của các hộ gia đình Nhật Bản, rõ ràng tác động đến chi tiêu tiêu dùng.
Tăng trưởng kinh tế chậm lại, xuất khẩu yếu hạn chế không gian tăng lãi suất
Trong quý đầu tiên của năm nay, kinh tế Nhật Bản giảm 0.2% so với quý trước, lần đầu tiên trong một năm có tăng trưởng âm, nhu cầu xuất khẩu yếu ảnh hưởng đến việc phục hồi nền kinh tế phụ thuộc vào thương mại. Đồng thời, Mỹ có thể từ ngày 1 tháng 8 áp thuế 25% đối với hàng hóa Nhật Bản, gia tăng thêm sự không chắc chắn về xuất khẩu.
Thị trường quan tâm xem Ngân hàng Trung ương Nhật Bản liệu có vẫn tiếp tục đẩy mạnh tăng lãi suất trong bối cảnh bảo hộ toàn cầu gia tăng và đe dọa về thuế quan hiện tại để kiểm soát lạm phát cao, hay sẽ duy trì lãi suất thấp để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế yếu ớt.
Quan điểm thị trường phân hóa, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản duy trì thái độ chờ xem
Đối với bước tiếp theo của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, quan điểm thị trường trở nên phân hóa. Hirofumi Suzuki, chiến lược gia ngoại hối chính của Ngân hàng Sumitomo Mitsui cho rằng, tình hình lương thực tế yếu cho thấy tiêu dùng có thể chậm lại, động lực mở rộng kinh tế tổng thể không đủ mạnh, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản có thể vì vậy trì hoãn thời điểm tăng lãi suất để tránh đánh vào nhu cầu nội địa.
Jesper Koll, Giám đốc chuyên gia của Monex Group cho rằng, lạm phát hiện đang tăng nhanh hơn tốc độ tăng lương, điều này có thể thúc đẩy Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, Kazuo Ueda kiên trì tăng lãi suất, nhằm đối phó với lạm phát nhập khẩu và gia tăng tỷ giá yên, từ đó nâng cao sức mua nội địa, giảm áp lực chi phí nhập khẩu.
Vishnu Varathan, Giám đốc điều hành của Mizuho Securities cho rằng, trong bối cảnh không chắc chắn về thuế quan và tình hình kinh tế chậm lại, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản nên chọn giải pháp không thay đổi để quan sát tác động thực sự của kỳ vọng thắt chặt đối với kinh tế và thị trường. Ông cho rằng, trong môi trường hiện tại, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản thiếu không gian để tiếp tục tăng lãi suất, nên cẩn thận theo dõi có thể là lựa chọn tốt nhất.
Đường lối chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản gặp nhiều thách thức
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản từ lâu đã nhấn mạnh cần tạo ra chu kỳ lành mạnh "tăng lương thúc đẩy tăng giá" trước khi xem xét tăng lãi suất, nhưng thực tế tốc độ tăng giá nhanh hơn tăng lương, khiến mục tiêu này khó thực sự đạt được. Thêm vào đó, tranh chấp thương mại Mỹ-Nhật và đe dọa thuế quan tiềm ẩn, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản phải đối mặt với sự cân bằng khó khăn giữa việc kiềm chế lạm phát và duy trì tăng trưởng.
Trong tương lai, nếu lạm phát tiếp tục duy trì ở mức cao và lương thực tế tiếp tục giảm, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản có thể buộc phải trì hoãn bước tăng lãi suất, và nếu lạm phát nhập khẩu gia tăng và làm yếu đồng yên thêm nữa, có thể sẽ thúc đẩy ngân hàng này xem xét tăng lãi suất để cải thiện tỷ giá và sức mua của người dân.
Trong bối cảnh suy thoái kinh tế toàn cầu và môi trường thương mại phức tạp, mỗi điều chỉnh chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đều có thể gây ra chuỗi phản ứng, dẫn dắt bước đi của thị trường tài chính Nhật Bản và cả châu Á.
