Thị trường trái phiếu toàn cầu lại chứng kiến làn sóng bán tháo
Ngày 26 tháng 8, thị trường trái phiếu quốc tế xuất hiện một đợt biến động mới. Từ Mỹ sang châu Âu rồi đến châu Á, lợi suất trái phiếu chính phủ dài hạn của nhiều quốc gia đã tăng nhanh, tiếp tục xu hướng giảm do lo ngại lạm phát leo thang và thâm hụt tài chính trong năm qua. Các chuyên gia thị trường cho rằng, đợt bán tháo này không chỉ xuất phát từ áp lực tài chính mà còn bị thúc đẩy bởi bất ổn chính trị và thách thức độc lập của ngân hàng trung ương.
Tại Mỹ, thông tin Tổng thống Trump tuyên bố sa thải Cục trưởng Cục Dự trữ Liên bang Cook khiến nhà đầu tư lo ngại chính sách tiền tệ trong tương lai dễ bị can thiệp chính trị hơn, trực tiếp đẩy lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 30 năm lên 4,9%. Ở Pháp, Thủ tướng thúc đẩy cuộc bỏ phiếu tín nhiệm ngân sách dẫn tới trái phiếu bị bán tháo, chi phí vay mượn tăng rõ rệt. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm của Anh cũng gần đạt mức cao nhất trong 30 năm qua, trong khi Nhật Bản thì do gánh nặng nợ lớn và kỳ vọng tăng lãi suất, lợi suất trái phiếu dài hạn tiếp tục tăng.
Mỹ: Rủi ro can thiệp chính sách gia tăng
Xu hướng của thị trường trái phiếu Mỹ đặc biệt được chú ý. Vào thứ Ba, chênh lệch lợi suất giữa trái phiếu Mỹ kỳ hạn 5 năm và 30 năm đã nới rộng lên tới 117 điểm cơ bản, mức tăng trong ngày lớn nhất kể từ năm 2021. Cấu trúc "dốc đứng" này cho thấy lãi suất ngắn hạn bị áp lực bởi kỳ vọng giảm lãi suất, trong khi lãi suất dài hạn thì bị ảnh hưởng bởi lo ngại thâm hụt tài chính và lạm phát tăng.
Các tổ chức đầu tư chỉ ra rằng, nếu người được Trump đề cử vào vị trí Giám đốc là người ủng hộ chính sách lãi suất thấp, điều này có thể thúc đẩy kỳ vọng nới lỏng trong ngắn hạn, nhưng cũng có thể làm tăng nguy cơ lạm phát trong trung và dài hạn. Sự không chắc chắn này đã trở thành lý do quan trọng khiến các quỹ dài hạn thận trọng khi đầu tư trái phiếu Mỹ.
Châu Âu: Áp lực tài chính nổi bật
Lợi suất trái phiếu Pháp kỳ hạn 10 năm gần đây đã tăng lên mức cao nhất trong khu vực đồng euro, thậm chí vượt qua các quốc gia từng bị coi là có rủi ro cao hơn như Hy Lạp và Bồ Đào Nha. Khi các biện pháp cắt giảm ngân sách và tăng thuế vấp phải sự phản đối chính trị, niềm tin của nhà đầu tư đối với tài chính công của Pháp đang chịu áp lực.
Ở Anh, xu hướng tăng lợi suất trái phiếu dài hạn rõ ràng hơn. Trong 12 tháng qua, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm của Anh đã tăng khoảng 110 điểm cơ bản, cao hơn mức tăng 80 điểm cơ bản của trái phiếu Mỹ cùng kỳ. Các chuyên gia thị trường dự đoán rằng Bộ Tài chính Anh có thể buộc phải tăng thuế để cân bằng ngân sách, điều này càng làm tăng kỳ vọng của nhà đầu tư về lãi suất dài hạn.
Nhật Bản và Úc: Cộng hưởng giữa thâm hụt và chính sách tiền tệ
Trái phiếu Nhật Bản cũng đang đối mặt với áp lực. Với kỳ vọng thị trường rằng Ngân hàng Nhật Bản có thể tăng lãi suất lần nữa, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm đã vươn lên mức cao nhất kể từ năm 2008. Gánh nặng nợ lớn cũng khiến cộng đồng lo ngại về tính bền vững tài chính, một khi giá tăng thêm, chi phí vay có thể tiếp tục tăng.
Úc và New Zealand thì thể hiện đặc điểm khác. Hai ngân hàng trung ương đưa ra tín hiệu giảm lãi suất, khiến lợi suất trái phiếu ngắn hạn duy trì ổn định, nhưng do thâm hụt tài chính chính phủ dẫn đến việc tăng quy mô phát hành trái phiếu dài hạn, áp lực tăng lợi suất trái phiếu dài hạn hiện rõ, độ dốc của đường cong trong số các nền kinh tế phát triển hàng đầu. Ngân hàng Dự trữ New Zealand thậm chí sau khi giảm lãi suất lại chuyển hướng bất ngờ, làm tăng việc bán tháo trái phiếu dài hạn.
Bước tiếp theo của nhà đầu tư
Sự suy yếu đồng bộ của thị trường trái phiếu toàn cầu cho thấy sự đan xen của một số rủi ro cốt lõi: kỳ vọng lạm phát tăng, thâm hụt tài chính xấu đi, thách thức độc lập của ngân hàng trung ương và biến động niềm tin do bất ổn chính trị gây ra. Trong bối cảnh này, sự dốc đứng của đường cong lợi suất đã trở thành xu thế toàn cầu.
Các nhà phân tích cho rằng, nếu thâm hụt tài chính của các nền kinh tế lớn không được kiểm soát và rủi ro chính trị tiếp tục phát triển, xu hướng tăng lãi suất dài hạn sẽ khó có thể đảo ngược. Đối với nhà đầu tư, việc tìm cân bằng giữa kỳ vọng nới lỏng ngắn hạn và lạm phát dài hạn sẽ là chủ đề cốt lõi trong việc bố trí đầu tư tương lai.
