Các biện pháp thuế quan nâng cấp toàn diện
Tổng thống Mỹ Donald Trump vào thứ Năm đã thông báo trên mạng xã hội rằng sẽ thực hiện một loạt chính sách thuế quan mới từ ngày 1 tháng 10, bao gồm mọi lĩnh vực từ sản xuất đến dược phẩm. Theo kế hoạch, Mỹ sẽ áp thuế 25% lên xe tải hạng nặng nhập khẩu, 50% lên tủ bếp và tủ phòng tắm, 30% lên đồ nội thất bọc và lên đến 100% lên các loại thuốc thương hiệu và thuốc có bằng sáng chế nhập khẩu.
Loạt biện pháp này đánh dấu sự mở rộng hơn nữa việc sử dụng thuế quan như một công cụ chiến lược của chính quyền Trump. Trump nhấn mạnh rằng, động thái này không chỉ nhằm thúc đẩy sản xuất trong nước mà còn liên quan đến các cân nhắc về "an ninh quốc gia".
Động cơ chính sách và logic bảo hộ ngành công nghiệp
Trong tuyên bố của mình, Trump nhắc đến các doanh nghiệp sản xuất xe tải hạng nặng của Mỹ lâu nay chịu áp lực cạnh tranh từ nước ngoài. Ông tin rằng, các thương hiệu nội địa như Peterbilt, Kenworth, Freightliner và Mack Truck cần được bảo vệ chính sách để tránh suy yếu sức cạnh tranh do cú sốc từ bên ngoài.
Ngoài ngành ô tô, ngành nội thất và vật liệu xây dựng cũng nằm trong mục tiêu bảo hộ. Thuế quan lên đến 50% được coi là biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước, nhằm khuyến khích “sản xuất tại Mỹ” trở lại vị thế chủ đạo trên thị trường.
Đối với lĩnh vực dược phẩm, quy định mới nêu rõ "điều kiện miễn thuế" — chỉ những công ty đang xây dựng cơ sở sản xuất tại Mỹ mới có thể tránh bị đánh thuế 100%. Trump cho rằng quy định này sẽ buộc các công ty dược phẩm đa quốc gia sắp xếp lại chuỗi cung ứng, chuyển nhiều khâu có giá trị cao hơn về lại Mỹ.
Phản ứng thị trường và tranh cãi
Sau khi chính sách được công bố, thị trường đã có phản ứng rõ rệt. Các mã cổ phiếu trong ngành ô tô và nội thất của Mỹ tăng nhẹ, một số nhà đầu tư đặt cược vào việc doanh nghiệp nội địa sẽ được lợi do nhập khẩu bị hạn chế. Nhưng mảng dược phẩm thì chịu áp lực, lo ngại rằng các đại gia dược phẩm toàn cầu có thể giảm cung ứng thuốc vào thị trường Mỹ, ảnh hưởng đến giá thuốc và khả năng tiếp cận dược phẩm.
Các chuyên gia thương mại chỉ ra rằng, thuế quan mới sẽ gia tăng nguy cơ ma sát với các đối tác thương mại. Do biện pháp bao quát rộng, có thể dẫn đến các nước áp dụng biện pháp đáp trả, đặc biệt là các nước sản xuất và dược phẩm lớn ở châu Âu và châu Á.
Cân nhắc địa chính trị và bầu cử
Phần lớn dư luận cho rằng điều chỉnh thuế quan lần này không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn mang động cơ chính trị. Khi bầu cử giữa kỳ sắp đến gần, Trump cố gắng củng cố chính sách bảo hộ công nghiệp để giành được sự ủng hộ từ các cử tri ở các bang sản xuất miền Trung nước Mỹ.
Hơn nữa, trong bối cảnh chi phí chăm sóc sức khỏe tại Mỹ lâu nay cao ngất ngưởng, thuế "trừng phạt" lên dược phẩm còn được coi như một tín hiệu chính trị tới cử tri rằng đang “tranh đấu vì lợi ích nhân dân”.
Triển vọng tương lai
Các nhà phân tích cho rằng, trong ngắn hạn chính sách thuế quan có thể tạo hiệu ứng bảo vệ cho một số ngành, nhưng về lâu dài, chi phí nhập khẩu tăng có thể làm gia tăng áp lực lạm phát và làm giảm sức mua của người tiêu dùng hạ nguồn. Đặc biệt trong lĩnh vực dược phẩm, nếu nhà cung cấp chọn giảm xuất khẩu sang Mỹ, có thể dẫn đến thiếu hụt thuốc, gây ra những vấn đề xã hội.
Dù thế nào đi nữa, loạt biện pháp thuế quan này thể hiện suy nghĩ của chính quyền Trump rằng “thuế quan là con bài thương lượng”. Khi chính sách đi vào thực tiễn, tính phức tạp của quan hệ thương mại quốc tế sẽ có thể gia tăng hơn nữa.
