Boeing nhận thêm đơn hàng lớn
Hãng hàng không Thổ Nhĩ Kỳ vào thứ Sáu đã tuyên bố sẽ mua tổng cộng 225 máy bay của Boeing, bao gồm 75 chiếc dòng thân rộng B787 và 150 chiếc dòng thân hẹp 737 MAX. Thỏa thuận này được coi là một giao dịch quan trọng của Boeing trên thị trường quốc tế trong những năm gần đây. Đặc biệt, trong bối cảnh phải đối mặt với các tranh cãi về an toàn và chậm trễ giao hàng, đơn hàng lần này giúp công ty tái thiết lập niềm tin của các hãng hàng không toàn cầu.
Theo tuyên bố của Hãng hàng không Thổ Nhĩ Kỳ, trong đó có 50 chiếc B787-9 và 25 chiếc B787-10 được liệt kê là đơn hàng cụ thể, thời gian giao hàng tập trung từ 2029 đến 2034. Trong khi đó, trong 150 chiếc 737-8/10MAX, 100 chiếc là đơn hàng xác định, 50 chiếc còn lại là quyền chọn và cần đợi sự hoàn tất của đàm phán với các nhà cung cấp động cơ.
Đàm phán động cơ vẫn là trở ngại chính
Dù toàn bộ giao dịch đã đạt được thỏa thuận về máy bay, việc cung ứng động cơ vẫn là vấn đề chưa được giải quyết. Hãng hàng không Thổ Nhĩ Kỳ đang đồng thời thương thảo với Rolls-Royce và GE Aviation thuộc tập đoàn General Electric về thỏa thuận tổng thể bao gồm động cơ chính, động cơ dự phòng và dịch vụ bảo trì.
Mặt khác, công ty CFM International là nhà cung cấp động cơ chính cho dòng 737 MAX, đơn đặt hàng cuối cùng của Thổ Nhĩ Kỳ cần chờ đàm phán giữa hai bên hoàn tất. Các chuyên gia trong ngành chỉ ra rằng, các thỏa thuận động cơ thường có giá trị hợp đồng lên tới hàng tỷ đô la, bao gồm hỗ trợ sau bán hàng trong hơn mười năm, do đó ảnh hưởng sâu rộng đến chi phí vận hành và khả năng bảo trì của các hãng hàng không.
Bối cảnh chính trị và kinh tế kép
Thời điểm công bố đơn hàng rất mang tính tượng trưng. Chỉ một ngày trước đó, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan và Tổng thống Mỹ Trump đã thảo luận về việc mua sắm năng lượng và thiết bị quốc phòng. Trump tuyên bố công khai rằng, nếu Thổ Nhĩ Kỳ giảm phụ thuộc vào năng lượng từ Nga, Mỹ có thể nới lỏng một số lệnh trừng phạt và trao cơ hội cho Ankara mua các máy bay chiến đấu F-35.
Trong bối cảnh đó, đơn đặt hàng khổng lồ của Hãng hàng không Thổ Nhĩ Kỳ được coi là dấu hiệu của mối quan hệ Thổ - Mỹ đang ấm lên. Các nhà phân tích cho rằng, giao dịch này không chỉ là hành động thương mại mà còn có ý nghĩa chiến lược ở cấp độ ngoại giao.
Cạnh tranh ngành và cập nhật đội tàu
Đối với Hãng hàng không Thổ Nhĩ Kỳ, việc mua số lượng lớn này đồng nghĩa với việc đến năm 2035, đội tàu của họ sẽ được cập nhật gần như hoàn toàn sang các mẫu máy bay thế hệ mới tiết kiệm nhiên liệu cao. Công ty dự đoán rằng sự thay đổi này sẽ hỗ trợ tỷ lệ tăng trưởng hành khách và hàng hóa khoảng 6% mỗi năm. Chiến lược này phù hợp với mục tiêu trở thành "trung tâm trung chuyển toàn cầu", đặc biệt là mạng lưới đường bay liên lục địa tập trung tại Istanbul.
Hiện tại, Boeing và Airbus đang có sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường toàn cầu. Trong những năm gần đây, Airbus A321neo và A350 đã liên tục dẫn đầu về số lượng đơn hàng. Việc Boeing giành được hợp đồng quy mô lớn từ Hãng hàng không Thổ Nhĩ Kỳ được coi là một bước ngoặt quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh.
Triển vọng tương lai
Khi đàm phán bước vào giai đoạn động cơ, vẫn còn câu hỏi liệu giao dịch có thể hoàn thành suôn sẻ hay không. Nếu Rolls-Royce, GE hoặc CFM đạt được điều kiện có lợi với Thổ Nhĩ Kỳ, đơn hàng này sẽ bơm cú hích mạnh vào thị trường hàng không toàn cầu, cũng như cung cấp sự hỗ trợ thực chất cho việc khôi phục uy tín của Boeing trong ngành.
Tuy nhiên, các nhà quan sát thị trường cảnh báo rằng, đơn hàng quy mô lớn thường đi kèm với rủi ro kinh tế vĩ mô và chính trị địa phương, đặc biệt là dưới sức ép của biến động giá năng lượng và rủi ro trừng phạt quốc tế. Kế hoạch mở rộng của Hãng hàng không Thổ Nhĩ Kỳ liệu có được thực hiện đúng thời hạn hay không vẫn cần được thời gian kiểm nghiệm.
