CEO của Ford cảnh báo: Lương cao nhưng khó tìm nhân tài kỹ thuật
Jim Farley, Giám đốc điều hành của Ford, gần đây đã tuyên bố trong một chương trình podcast rằng Mỹ đang đối mặt với vấn đề thiếu hụt lao động kỹ năng nghiêm trọng. Mặc dù Ford cung cấp mức lương lên tới 120,000 USD mỗi năm, nhưng vẫn có hơn 5,000 vị trí kỹ sư trống lâu dài.
Farley cho biết, hiện tượng này không chỉ giới hạn trong ngành ô tô mà còn là vấn đề phổ biến trong nền công nghiệp sản xuất và hệ thống hạ tầng của cả nước Mỹ. “Quốc gia của chúng ta đang mất đi lao động kỹ năng, điều đó sẽ ảnh hưởng đến nền tảng của kinh tế,” ông cảnh báo, “chúng ta không chỉ cần lao động, mà cần những cột trụ để xây dựng ngành công nghiệp của tương lai.”
Khoảng cách lực lượng lao động mở rộng Ngành chế tạo đối mặt với khủng hoảng nhân tài
Theo số liệu mới nhất từ Cục Thống kê Lao động Mỹ, tính đến tháng 8, ngành sản xuất của Mỹ vẫn còn hơn 400,000 vị trí trống, đạt mức cao nhất trong gần một thập kỷ qua. Mặc dù tỷ lệ thất nghiệp đã tăng lên 4.3%, các doanh nghiệp sản xuất vẫn phải đối mặt với tình trạng “có chỗ mà không có người”.
Tình trạng của Ford chỉ là một phần nhỏ. Một cuộc khảo sát trong ngành bao gồm 200 công ty sản xuất cho thấy, 52% công ty xếp vấn đề “khó tuyển dụng và giữ chân nhân viên” là thách thức hàng đầu. Các vị trí bị ảnh hưởng bao gồm hàn, điện tử, vận chuyển hàng hóa bằng xe tải, sản xuất khuôn mẫu và sửa chữa thiết bị tự động hóa trong các lĩnh vực cốt lõi.
Farley chỉ ra rằng, sự thay đổi cấu trúc lao động sau đại dịch, sự giảm hứng thú của thế hệ trẻ đối với ngành công nghiệp truyền thống và sự yếu kém của hệ thống đào tạo nghề là những nguyên nhân chính dẫn đến sự mở rộng liên tục của khoảng cách. Ông nhấn mạnh: “Chúng tôi không thiếu vị trí làm, chúng tôi thiếu người sẵn sàng để bước vào các vị trí đó.”
Giáo dục và đào tạo lạc hậu trở thành “nút thắt ẩn”
Farley nhấn mạnh rằng, sự thiếu sót của hệ thống giáo dục Mỹ đang cản trở việc phát triển lao động kỹ năng. Ông chỉ ra rằng, để thành thạo một kỹ thuật thực hành như sửa chữa động cơ diesel hạng nặng hoặc vận hành thiết bị tự động hóa, thường cần đến 5 năm đào tạo hệ thống, trong khi hiện nay nguồn lực từ các trường nghề vô cùng hạn chế.
“Mỹ từng dựa vào giáo dục nghề để hỗ trợ tầng lớp trung lưu, nhưng giờ hệ thống này gần như biến mất,” ông phê phán, “chính sách của chúng ta không tạo cơ hội cho những người muốn thay đổi số phận qua lao động.”
Các chuyên gia cho rằng, sự chuyển đổi số trong ngành sản xuất đang đặt ra yêu cầu kỹ năng cao hơn, trong khi đó, có sự chênh lệch rõ rệt giữa thiết kế khóa học của các cơ sở giáo dục và nhu cầu của doanh nghiệp. Theo dự đoán của Hiệp hội Sản xuất Mỹ (NAM), đến năm 2033, khoảng cách lực lượng lao động trong ngành sản xuất có thể vượt quá 2 triệu người.
Khuyến khích lương cao và cải cách cấu trúc song hành Ford tìm cách vượt qua
Để đối phó với khó khăn này, Ford đã áp dụng nhiều biện pháp cải thiện lương và phúc lợi. Công ty đã huỷ bỏ mức lương tối thiểu và trong thỏa thuận mới nhất với Liên đoàn Công nhân Ô tô Hoa Kỳ (UAW), đã cam kết tăng lương tích luỹ 25% trong vòng bốn năm tới.
Ngoài ra, Ford còn có kế hoạch mở rộng chương trình đào tạo, hợp tác với các trường cao đẳng cộng đồng địa phương để mở các khóa học nghề, nhằm rút ngắn chu kỳ học việc và đào tạo ra kỹ thuật viên chuyên môn. Farley nói rằng, điều này không chỉ là trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp mà còn là khoản đầu tư cần thiết để duy trì sức cạnh tranh của ngành sản xuất Mỹ.
“Chúng tôi đang xây dựng lại văn hóa thợ thủ công,” ông nhấn mạnh, “khi xưa ông nội tôi đã thay đổi vận mệnh gia đình bằng cách làm việc trên dây chuyền lắp ráp của Ford. Hiện tại, chúng tôi phải cung cấp cho thế hệ sau cơ hội tương tự.”
Thách thức cấu trúc vẫn tồn tại Phục hưng ngành sản xuất còn nhiều gian nan
Mặc dù chính phủ liên bang thúc đẩy “tái công nghiệp hóa” và hồi phục ngành sản xuất, nhưng thiếu hụt lực lượng lao động đang trở thành trở ngại lớn nhất cho việc triển khai chính sách. Các nhà phân tích chỉ ra rằng, chính sách thuế và kích thích sản xuất do chính quyền Trump đề ra đã thúc đẩy đầu tư quay về, nhưng vẫn chưa thể giải quyết song song vấn đề cung ứng nhân tài.
Các nhà kinh tế chỉ ra rằng, trong ngắn hạn, việc tăng lương để thu hút lao động không phải là biện pháp căn bản. Trong tương lai phải dựa vào cải cách hệ thống giáo dục, hợp tác đào tạo giữa doanh nghiệp và nhà trường, cũng như điều chỉnh chính sách nhập cư để thu hẹp khoảng cách cung cầu kỹ thuật.
Bước ngoặt đằng sau khủng hoảng
Những phát ngôn của Farley được xem như một lời cảnh báo thực tế về thị trường lao động Mỹ. Hiện tượng lương cao nhưng không có người đăng tuyển, phơi bày nghịch lý sâu sắc giữa việc nâng cấp chuỗi cung ứng và sự lệch pha trong giáo dục.
Trước câu chuyện lớn của “sản xuất trở về Mỹ”, làm thế nào để lôi kéo giới trẻ quay lại nhà máy, quay lại vị trí kỹ thuật đang trở thành vấn đề then chốt ảnh hưởng đến sự hồi phục bền vững của kinh tế Mỹ. Như Farley nhận định: “Nếu chúng ta không thể tái tạo những người đã xây dựng nước Mỹ, thì sự phục hưng ngành sản xuất chỉ là một khẩu hiệu.”
