Tình trạng bế tắc chính trị gia tăng, tâm lý thị trường chịu áp lực
Chính trường Nhật Bản gần đây rơi vào trạng thái không rõ ràng trong việc chuyển giao quyền lực. Quá trình bầu chọn thủ tướng liên tục bị trì hoãn khiến cho sự bất định chính trị tại Tokyo nhanh chóng lan truyền đến thị trường tài chính, gây ra sự biến động mạnh của tỷ giá đồng yen. Các nhà đầu tư lo ngại rằng tình trạng bế tắc chính trị sẽ làm suy yếu khả năng thực thi của chính phủ và trì hoãn việc triển khai các chính sách kinh tế.
Sau khi mất đi sự ủng hộ từ đồng minh lâu năm là Đảng Công Minh, Chủ tịch Đảng Tự Do Dân Chủ là Takaichi Sanae đang khó khăn trong việc tìm kiếm một liên minh cầm quyền mới. Do thế lực phức tạp trong nghị viện, các phe phái liên tục tranh giành vị trí trong nội các và quyền chi phối chính sách, ngày bầu cử thủ tướng bị dời từ 15 tháng 10 sang 20 hoặc muộn hơn. Các nhà phân tích cho rằng tình trạng bế tắc chính trị hiếm có này đã làm lung lay niềm tin của nhà đầu tư.
Thị trường ngoại hối biến động, đồng yen khó tìm phương hướng
Trong bối cảnh hỗn loạn chính trị, phản ứng của thị trường ngoại hối với đồng yen rõ ràng. Tuần qua, tỷ giá USD/JPY giảm từ 152,5 xuống 150,5 với xu hướng dao động rõ rệt. Các nhà giao dịch không dám mở vị thế mới trong lúc chờ đợi kết quả bầu chọn thủ tướng.
Các nhà giao dịch ngoại hối tại Tokyo cho biết, nếu Takaichi Sanae nhận được sự ủng hộ từ liên minh mới và lên nắm quyền suôn sẻ, thị trường sẽ đọc đó là tín hiệu chính sách được duy trì ổn định, đồng yen có thể duy trì sự yếu, còn tỷ giá USD/JPY có thể một lần nữa tăng về mức 152. Ngược lại, nếu liên minh đối lập giới thiệu Tamaki Yuichiro chiến thắng, thì có thể xảy ra là dòng tiền ngắn hạn hồi trở về, đẩy đồng yen bật tăng nhanh lên gần mức 148.
Trong một báo cáo, Nomura Securities phân tích rằng: "Tình trạng không chắc chắn chính trị đã làm suy yếu tính bền vững của tâm lý tránh rủi ro. Trong ngắn hạn, tỷ giá đồng yen có thể duy trì ở mức độ biến động cao cho đến khi kết quả bầu cử quốc hội được giải quyết."
Khoảng trống chính sách kéo lùi kỳ vọng kinh tế
Tác động phụ của tình trạng bế tắc chính trị dần dần lộ rõ. Vì nội các mới chưa thể thành lập, nhiều chính sách kinh tế quan trọng bị đình lại, bao gồm gói kích thích tài chính và sửa đổi luật thuế doanh nghiệp. Các nhà kinh tế lo ngại rằng điều này có thể làm giảm động lực tăng trưởng của Nhật Bản trong quý IV.
Trước đó, Nội các Nhật Bản đã có kế hoạch triển khai một loạt biện pháp kích thích nhằm ứng phó với nhu cầu tiêu dùng thấp và áp lực xuất khẩu, nhưng do thiếu sự đồng thuận về chính trị, kế hoạch này tạm thời bị hoãn lại. Một cố vấn chính phủ cho biết: "Khoảng trống chính sách là rủi ro lớn nhất hiện nay, đặc biệt là trong bối cảnh áp lực lạm phát kéo dài và nhu cầu bên ngoài giảm sút."
Đồng thời, Ngân hàng Trung ương cũng đối mặt với rào cản chính sách. Trong cuộc họp tháng 9, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản gợi ý sẽ duy trì chính sách nới lỏng, nhưng nếu rủi ro chính trị làm suy yếu niềm tin thị trường, tỷ giá giảm có thể buộc ngân hàng này phải xem xét lại con đường lãi suất.
Chuyến thăm Nhật của Trump trở thành biến số quan trọng
Cộng đồng quốc tế cho rằng chuyến thăm Nhật Bản sắp tới của Trump vào cuối tháng có thể trở thành cơ hội để phá vỡ tình trạng bế tắc chính trị. Được biết, hai bên Mỹ-Nhật dự kiến sẽ thảo luận về thương mại, hợp tác bán dẫn và an ninh khu vực. Nếu Nhật Bản có thể chọn ra thủ tướng mới trước cuộc đàm phán, điều này sẽ giúp khôi phục niềm tin thị trường và ổn định lập trường ngoại giao.
Tuy nhiên, nếu khi đó Nhật Bản vẫn chưa có thủ tướng, không chỉ các hoạt động ngoại giao sẽ bị giới hạn mà khả năng phối hợp chính sách của Tokyo trên sân khấu quốc tế cũng bị ảnh hưởng. Các nhà đầu tư lo ngại rằng sự không chắc chắn này có thể làm giảm thêm sức hút của đồng yen.
Thị trường chờ đợi tái cấu trúc quyền lực
Khi các cuộc đàm phán chính trị tiếp tục, thị trường Tokyo giữ thái độ thận trọng quan sát. Các nhà phân tích dự đoán rằng nếu nghị viện đạt được thỏa hiệp trong tuần tới, đồng yen có thể chứng kiến một đợt phục hồi giai đoạn; nhưng nếu tình trạng bế tắc vẫn tiếp tục, có khả năng vốn nước ngoài sẽ tiếp tục chảy vào đồng đô la và vàng là các tài sản trú ẩn.
Mizuho Bank trong một báo cáo cho rằng: "Tình trạng bế tắc chính trị hiện tại không chỉ là yếu tố biến động ngắn hạn, mà còn bộc lộ sự mong manh trong cấu trúc chính trị của Nhật Bản. Trừ khi xuất hiện hướng đi chính sách rõ ràng, nếu không, xu hướng yếu của đồng yen vẫn sẽ tiếp tục."
Trong bối cảnh trống vắng quyền lực và áp lực kinh tế song hành, đồng yen trong ngắn hạn khó thoát khỏi số phận dao động. Thị trường tài chính Tokyo đang hướng sự chú ý vào kết quả bầu cử thủ tướng sắp tới và sự tái cấu trúc chính trị sâu xa hơn đằng sau.
