Đảng Tự do thúc đẩy cơ quan chống gian lận, xây dựng hệ thống giám sát quốc gia
Chính phủ Đảng Tự do Canada đã thông báo sẽ thành lập một cơ quan quốc gia về tội phạm tài chính trong ngân sách mùa thu sắp tới, đánh dấu một bước quan trọng trong cuộc chiến chống gian lận tài chính và tội phạm kỹ thuật số của Canada. Tại cuộc họp báo ở Ottawa, Bộ trưởng Tài chính François-Philippe Champagne cho biết cơ quan này sẽ trở thành trung tâm của chiến lược quốc gia chống gian lận, nhằm tích hợp giám sát tài chính, thực thi pháp luật và các phương tiện trinh sát công nghệ để đối phó với các vụ gian lận tài chính ngày càng phức tạp hơn.
Theo dữ liệu của chính phủ, tổn thất do gian lận gây ra cho người dân Canada vào năm 2024 lên tới 643 triệu đô la Canada, tăng gần gấp ba lần so với năm 2020, bao gồm các lĩnh vực như lừa đảo viễn thông, đầu tư giả và kế hoạch tiền ảo. Ông Champagne nhấn mạnh rằng tổn thất thực tế có thể cao hơn nhiều so với các con số thống kê vì “nhiều nạn nhân vẫn chưa lựa chọn báo cáo”. Ông nhấn mạnh rằng cơ quan mới sẽ tăng cường hợp tác với các ngân hàng, tổ chức tài chính và doanh nghiệp công nghệ, yêu cầu các ngân hàng lớn thiết lập chính sách phòng chống gian lận và sửa đổi Luật Ngân hàng để tăng cường giám sát.
Tuy nhiên, chính phủ chưa tiết lộ ngân sách cụ thể và cơ chế vận hành của cơ quan này, chỉ cho biết sẽ công bố chi tiết trong ngân sách ngày 4 tháng 11.
Áp lực chính trị gia tăng, ngân sách thành điểm tập trung của nhiều phía
Thông báo chính sách lần này diễn ra trong bối cảnh chính phủ thiểu số Đảng Tự do đang phải đối mặt với cuộc kiểm tra tín nhiệm từ Quốc hội. Khi ngân sách mùa thu đang đến gần, các đảng đối lập đã đưa ra những đề xuất tài chính của riêng mình, khiến việc thảo luận ngân sách trở thành tâm điểm chính trị.
Lãnh đạo Đảng Bảo thủ, Pierre Poilievre, đã viết thư công khai kêu gọi Thủ tướng Justin Trudeau đưa ra "ngân sách có trách nhiệm", nhấn mạnh rằng phải kiểm soát thâm hụt ngân sách dưới mức 42 tỷ đô la Canada. Ông kêu gọi giảm thuế, giảm chi phí hành chính và bãi bỏ thuế carbon để giảm bớt áp lực sinh hoạt, đặc biệt là giảm thuế thu nhập cá nhân và thuế lợi tức vốn, nhằm khuyến khích tiêu dùng gia đình và niềm tin đầu tư.
Trong khi đó, Đảng Khối Quebec đã đưa ra 18 điều kiện ngân sách, bao gồm tăng ngân sách chuyển giao cho y tế, tăng vốn xây dựng nhà ở và hoàn trả thuế carbon trị giá 814 triệu đô la Canada thêm cho tỉnh Quebec. Đảng nhấn mạnh nếu những điều kiện này không được đáp ứng, sẽ "đánh giá lại" lập trường ủng hộ ngân sách.
Đảng Dân chủ Mới (NDP) đặt áp lực từ góc độ chi tiêu xã hội, yêu cầu chính phủ "tăng cường đầu tư công mạnh mẽ" trong các lĩnh vực việc làm, y tế và nhà ở để đáp ứng việc tăng chi phí sinh hoạt và tình trạng thiếu hụt dịch vụ công cộng hiện tại. Lãnh đạo Đảng Jagmeet Singh cho rằng nếu Đảng Tự do muốn ngân sách được thông qua suôn sẻ, họ phải "thực hiện cam kết với tầng lớp lao động phổ thông, thay vì chỉ phục vụ hệ thống tài chính".
Chính sách chống gian lận có thể là đồng thuận chính trị, trọng tâm chuyển sang khía cạnh thực thi
Dù các đảng phái có phân biệt rõ ràng về hướng đi tài chính, nhưng sự cần thiết của việc củng cố giám sát chống gian lận là điều mọi người đều thừa nhận. Người phát ngôn của Đảng Bảo thủ phát biểu rằng họ sẽ hỗ trợ bất kỳ chính sách "có thể thực sự đánh bại tội phạm tài chính, bảo vệ người tiêu dùng"; Đảng Dân chủ Mới kêu gọi đảm bảo rằng cơ quan này có tính độc lập và cơ chế trách nhiệm để ngăn chặn can thiệp chính trị.
Các học giả nhận định rằng việc thiết lập cơ quan tội phạm tài chính tuy có ý nghĩa chiến lược nhưng để đạt hiệu quả thực tế, cần làm rõ chức năng phân công và quyền hạn thực thi. Giáo sư Michael Holland của Đại học Ottawa nhấn mạnh: “Việc thành lập một cơ quan không tự động giảm tỷ lệ gian lận, điều quan trọng là sự đầu tư tài chính, phối hợp liên ngành và giáo dục công cộng.”
Đảng Tự do tìm kiếm cân bằng, ngân sách là bài kiểm tra kép về chính sách và sự tồn tại
Các nhà phân tích cho rằng việc chính phủ Đảng Tự do lần này triển khai cơ quan tội phạm tài chính, một mặt đáp ứng sự bất mãn mạnh mẽ của công chúng đối với vấn đề gian lận, mặt khác cũng nhằm mục đích giành được thêm sự ủng hộ chính trị cho ngân sách.
Vì Đảng Tự do không chiếm đa số ghế trong Quốc hội, việc thông qua ngân sách phụ thuộc vào việc điều phối với Đảng Dân chủ Mới và một số nghị sĩ độc lập. Nếu ngân sách bị bác bỏ, có thể gây ra khủng hoảng tín nhiệm của chính phủ.
Các nhà quan sát thị trường tài chính cho biết, nếu cuối cùng ngân sách được thông qua, sẽ có nghĩa là Canada đã bước sang một giai đoạn mới trong hệ thống giám sát và kỷ luật tài chính, ngược lại nếu đàm phán thất bại, không chỉ thiết lập cơ quan chống gian lận bị cản trở, mà hướng đi của chính sách tài chính cũng sẽ rơi vào sự bất định sâu hơn.
